Artikel 'Lokaal inkopen, de voordelen op een rij'

Artikel 'Lokaal inkopen, de voordelen op een rij'

In tijden van Corona werd lokale productie in één klap een noodzaak, in plaats van een mooie strategie om duurzamer in te kopen. En dat levert heel wat voordelen op. Want als we producten lokaal inkopen:

  • besparen we op transport, zowel in kosten als in CO2-uitstoot;
  • stimuleren we onze eigen economie door lokale ondernemers te steunen;
  • zijn we minder afhankelijk van export; en
  • profiteren we van een aantal gezondheidsvoordelen.

Al vrij snel nadat de coronacrisis in Nederland zijn intrede deed werd door de Taskforce Korte Keten en Food Cabinet het platform #supportyourlocalsNL opgericht . Sinds de oprichting van de campagne #supportyourlocalsNL zijn er tientallen initiatieven in heel Nederland gestart om lokale voedselproducenten te helpen hun producten af te zetten. Er zijn maaltijdboxen, boxen met verse streekproducten, de Oosterschelde-kreeften zijn dit jaar te koop voor consumenten en restaurants bezorgen maaltijden aan huis.
Terwijl in de supermarkten verse producten niet aan te slepen waren en er een tekort ontstond vanwege stilliggende productie in exporterende landen, zaten lokale producenten met overschotten, omdat zij vooral leveren aan de horeca.

Mark Rutte zag het met lede ogen aan en riep Nederland op te stoppen met hamsteren. Het is niet nodig! We beschikken over genoeg wc-papier en we hebben zeker nog genoeg voedsel. En dat laatste is zeker het geval: Nederland is namelijk de tweede grootste landbouwexporteur van de wereld, na de Verenigde Staten.
Ongeveer 80% van het voedsel dat in Nederland geproduceerd wordt, wordt geëxporteerd. Soms komen de producten via een omweg weer terug naar ons land en soms importeren we zelfs producten die we ook zelf verbouwen, zoals uien, aardappelen en knoflook.

Herwaardering Nederlandse keuken en ingrediënten 

De laatste jaren is er een herwaardering voor de Nederlandse keuken en de ingrediënten ontstaan. De verduurzaming van eten en drinken richt zich op de eiwittransitie, voorkomen van voedselverspilling en in toenemende mate op kortere voedselketens. De coranacrisis laat op het moment dat er schakels uitvallen maar al te duidelijk zien hoe lang sommige voedselketens zijn. Zie het artikel van Nadine Maarhuis.

Gezondheidsaspect

Naast minder logistieke bewegingen en kortere ketens heeft lokaal inkopen ook een gezondheidsaspect: hoe verser een product is, hoe meer vitamines het bevat. Met name vitamine C, D en foliumzuur zijn gevoelig voor licht, lucht, zuur en temperatuur. Hoe langer je het product bewaart, hoe lager de concentratie vitamines. Dus hoe sneller een vers geoogste aardbei bij jou terecht komt, hoe meer vitamines je eruit haalt. Dat gaat het snelst als ze dichtbij verbouwd worden.

Een mooi voorbeeld is knoflook, dit importeren we voornamelijk uit China. Al in 2011 besteedde de Keuringsdienst van Waarde een aflevering aan deze voedselketen . De bollen gedroogde knoflook die we kopen in de supermarkt zijn vaak al twee jaar oud. In Nederland verbouwen we ook gewoon knoflook, in de klei. Verse Nederlandse knoflook is verkrijgbaar van juni tot maart en zit bomvol vitamine C, B6 en mangaan. Daarnaast bevat het de zwavelhoudende stof allicine dat werkzaam is als een antibioticum. Nederlandse knoflook is dus lekker, vers én gezond.

Seizoen

Daarnaast is het gezondheidsaspect ook verbonden aan het seizoen. Het liefst verbouw je gewassen in de volle grond, in het seizoen waarin het het best groeit. Dat zorgt er namelijk voor dat je gebruik kunt maken van de omstandigheden die de natuur op dat moment biedt voor dat gewas. Een goed voorbeeld is de tomaat. 

Voorbeeld: de tomaat

Oorspronkelijk groeit de tomaat in de volle grond in warme landen zoals in Zuid-Amerika en vanaf de 16e eeuw werd de tomaat ook op grote schaal verbouwd in Zuid-Europa. Zonnige landen dus.
De superkracht van de tomaat is dat hij vol zit met lypoceen, een stofje dat je huid beschermt tegen snelle verbranding, iets wat je nodig hebt in zonnige landen. In Nederland eten we in de winter knollen, kool en spruiten. Deze groenten zitten boordevol vitamine C en antioxidanten. Deze stoffen helpen je lichaam om weerstand te bieden tegen virussen, en dat kunnen we in Nederland wel gebruiken in de winter: het griepseizoen.

Glastuinbouw

Het is mogelijk om die omstandigheden na te bootsen, zoals grootschalig wordt gedaan in de glastuinbouw. De tomaat wordt als gewas op grote schaal in Nederland geproduceerd in de glastuinbouw. De kassen worden verwarmd en de planten geïrrigeerd. Ze krijgen precies wat ze nodig hebben.
Het voordeel van glastuinbouw is dat je de risico’s op mislukte oogst door weersomstandigheden en ongedierte kunt minimaliseren. Een nadeel is dat er veel toevoer van energie en water nodig is om de gewassen te laten groeien, opkomende innovaties in de glastuinbouw even buiten beschouwing gelaten. Daarnaast is het product het hele jaar door beschikbaar. De constante beschikbaarheid van groenten en fruit maken dat we niet meer weten welke producten gezond voor ons zijn op welk moment.

Bewustwording

Met meer lokaal inkopen kunnen we weer bewuster worden van wat de natuur ons te bieden heeft. Groenten en fruit die je in de volle grond kunt verbouwen in Nederland zijn dus ook de producten die ons gezonder maken in die periode.

Doorgaan met lokaal inkopen

Genoeg redenen om ook na corona door te gaan met #supportyourlocals. Niet alleen vanwege al die Nederlandse ondernemers, maar ook voor de wereld, het ontvlechten van onlogische ketens en voor je gezondheid.

 

Geschreven door Lisa Broos, Circulaire Economie Versneller bij PHI Factory