Samsø: setting an example

Nederland is nog steeds het slechtste jongetje van de klas als het gaat om de energietransitie. We laten alleen Luxemburg achter ons en zijn nog ver verwijderd van de Europese richtlijn voor hernieuwbare energie in 2020[1]. Er is dus actie nodig.

Twee weken geleden gingen we met een groep van 15 mensen naar Samsø, een klein Deens eiland vlak voor de kust van Kopenhagen. Het eiland heeft een oppervlakte van 114 vierkante kilometer en heeft een kleine 4000 inwoners, maar is daarmee wel de grootste CO2-neutrale woongemeenschap op aarde. De basis van de transitie die ze hebben doorgemaakt ligt in de jaren negentig, toen de bewoners te kampen kregen met werkloosheid en de Deense regering een prijsvraag uitschreef op het gebied van een energieomslag voor alle Deense eilanden. Samsø won deze prijsvraag en ging aan de slag. Met resultaat. Anno 2018 wekt Samsø meer hernieuwbare energie op dan dat ze gebruiken en wordt 75% van de warmte lokaal opgewekt. Helemaal fossielvrij zijn ze nog niet, dat is echter wel de doelstelling voor 2030, waarbij transport de grootse uitdaging vormt.

Maar wat is dan het geheim en wat kunnen wij van Samsø leren? 2 woorden symboliseren de kern van het succes: decentralisatie en participatie. De energietransitie die het eiland heeft doorgemaakt was geen top-down initiatief. Van het moment dat het plan op tafel lag zijn de beleidsmakers de dialoog aangegaan met de eilandbewoners, om ze een voor een eigenaar van de transitie te maken.  De gemeenschap heeft samen besloten waar de windmolens en warmtecentrales werden geplaatst en inwoners zijn in veel gevallen ook daadwerkelijk (deels) eigenaar van de windmolens. Daarnaast dragen de klimaatneutrale maatregelen die op het eiland zijn genomen niet alleen bij aan een betere wereld, maar zijn ze zeker ook lucratief voor de eilandbewoners. Samsø heeft dus op eilandniveau met de focus op draagvlak en participatie de energietransitie uit weten te rollen. Dit onderstreept des te meer de procesverandering en het sociale perspectief dat nodig is om deze energietransitie, maar zeker ook het Klimaatakkoord tot een succes te maken!

Om de actuele onderhandelingen van het Klimaatakkoord te voorzien van concrete input hebben we ons op onze studietrip niet alleen laten inspireren maar hebben we tijdens onze #TeslaTravelTalks ook toepasbare oplossingen bedacht. Benieuwd naar onze oplossingen voor de verduurzaming van gebouwde omgeving. Lees het hier!

[1] https://www.statista.com/chart/12715/whos-winning-europes-renewable-energy-race/