Duurzaamheidsambitie voor ArtEZ University of the Arts
- ArtEZ University of the Arts
ArtEZ is één van de grote kunsthogescholen van Nederland, met vestigingen in Arnhem, Enschede en Zwolle. Vanuit kunst en onderwijs draagt ArtEZ bij aan een samenleving waarin verbeeldingskracht, reflectie en verandering centraal staan. Duurzaamheid is daarin geen losstaand thema, maar raakt aan de maatschappelijke rol van de hogeschool, de manier waarop studenten worden opgeleid en de keuzes die dagelijks in de organisatie worden gemaakt.
Binnen ArtEZ bestonden al verschillende initiatieven op het gebied van duurzaamheid. Tegelijkertijd ontbrak nog een duidelijke, organisatiebrede stip op de horizon. Na de CO2-nulmeting van de bedrijfsvoering in 2023 vroeg ArtEZ ons om te helpen bij het formuleren van een gezamenlijke duurzaamheidsambitie, concrete doelstellingen en een passende strategie voor de hele organisatie.
- Opdracht:
ArtEZ wilde duurzaamheid sterker verankeren in beleid, processen, overlegstructuren en de dagelijkse praktijk. De ambitie moest niet alleen aansluiten bij de uitkomsten van de CO2-meting, maar ook bij de eigenheid van een kunsthogeschool: ruimte voor vrijheid, creativiteit en autonomie, zonder dat verduurzaming het onderwijs beperkt.
De vraag aan PHI Factory was om samen met ArtEZ te komen tot een breed gedragen duurzaamheidsambitie, inclusief focus, doelstellingen en organisatorische borging. Het traject moest richting geven aan de komende jaren en helpen om bestaande initiatieven met elkaar te verbinden.
- De PHI aanpak:
PHI Factory startte met een interne analyse van de huidige situatie. Hiervoor voerden we deskresearch uit op relevante documenten en spraken we met stakeholders uit verschillende onderdelen van ArtEZ. Zo ontstond een scherp beeld van wat er al gebeurde, waar kansen lagen en welke obstakels de organisatie ervaarde.
Uit de analyse bleek dat duurzaamheid breed belangrijk wordt gevonden binnen ArtEZ, maar dat initiatieven nog versnipperd waren en centrale aansturing, capaciteit en structurele communicatie ontbraken. Ook kwamen duidelijke kansen naar voren, bijvoorbeeld rond vastgoed, mobiliteit, catering, afval, inkoop, bewustwording en governance.
Op basis van deze inzichten organiseerden we een visie- en ambitiesessie. Daarin maakten we samen met ArtEZ de vertaling van analyse naar richting: waarom wil ArtEZ verduurzamen, welke thema’s krijgen prioriteit en hoe kan duurzaamheid worden geborgd in de organisatie? Daarbij was het belangrijk om duurzaamheid concreet en uitvoerbaar te maken, met aandacht voor de cultuur van ArtEZ en de rol van kunst en onderwijs in maatschappelijke verandering.
- Het resultaat:
Het resultaat is een visie- en ambitiedocument duurzaamheid voor ArtEZ. Hierin is duurzaamheid gedefinieerd als bijdragen aan een rechtvaardige en toekomstbestendige samenleving vanuit kunst en onderwijs.
Samen formuleerden we de ambitie om toe te werken naar een toekomstbestendig ArtEZ in 2031 en daarmee maatschappelijke verantwoordelijkheid te pakken richting studenten. De ambitie sluit aan bij het instellingsplan 2027–2031 en vertaalt de nationale klimaatdoelstellingen naar concrete richtingen voor de organisatie.
Om focus aan te brengen zijn drie centrale thema’s vastgesteld:
CO2-reductie
ArtEZ wil haar bijdrage aan klimaatverandering beperken. De CO2-meting uit 2023 vormt de nulmeting voor doelstellingen op energie, catering en mobiliteit.
Afval & materialen
Als kunsthogeschool werkt ArtEZ intensief met materialen. Daarom ligt er veel potentie in het verminderen van restafval, het beperken van primaire grondstoffen en het stimuleren van hergebruik, zonder de vrijheid en creativiteit van studenten te beperken.
Bewustwording
Duurzaamheid gaat pas leven als studenten, docenten en medewerkers weten wat er speelt, eigenaarschap voelen en handelingsperspectief krijgen. Daarom is bewustwording een randvoorwaarde voor blijvende verandering binnen ArtEZ.
Daarnaast is uitgewerkt hoe ArtEZ duurzaamheid kan organiseren en borgen. Denk bijvoorbeeld aan een vaste plek in de overlegstructuur, ambassadeurs en een werkgroep duurzaamheid waarin docenten, directeuren, medewerkers en studenten kunnen bijdragen aan de uitvoering.
Met dit traject heeft ArtEZ een basis gelegd om duurzaamheid organisatiebreed richting te geven. De volgende stap is om de ambitie en doelstellingen verder naar de praktijk te brengen: met concrete acties, zichtbare voorbeelden en een aanpak die past bij de energie, creativiteit en maatschappelijke rol van ArtEZ.
Banner: Eigen afbeelding.
