- Provincie Utrecht
Provincie Utrecht werkt aan een circulaire samenleving waarin grondstoffen langer worden gebruikt, afval wordt verminderd en hergebruik vanzelfsprekender wordt. Ook in de zorgsector liggen hiervoor grote kansen. Tegelijkertijd vraagt circulaire zorg om oplossingen die passen bij de dagelijkse praktijk van zorgprofessionals en cliënten.
Als onderdeel van het overkoepelende project Ketenregisseur Circulaire Zorg Provincie Utrecht (lees hier), lichten we op deze pagina het project Wasbaar Incontinentiemateriaal uit.
- Opdracht:
Incontinentiemateriaal is onmisbaar in de dagelijkse zorg, maar zorgt ook voor een grote afvalstroom. Als ketenregisseur voor provincie Utrecht onderzoekt PHI Factory hoe wasbaar incontinentiemateriaal op een zorgvuldige en haalbare manier wordt toegepast in de praktijk van zorginstellingen (care).
Hierbij brengen we partijen uit de hele keten samen en maken we inzichtelijk wat nodig is om wasbare alternatieven te testen, te beoordelen en mogelijk op te schalen.
- De PHI aanpak:
De ketenreggiseur van PHI Factory organiseert ketenoverleggen met zorgorganisaties, leveranciers, wasserijen, kennispartners, het zorgkantoor en publieke partijen. In deze overleggen brengen we kansen, knelpunten en randvoorwaarden in kaart.
Verschillende perspectieven uit de keten vertalen naar praktische vervolgstappen. Daarbij staat steeds de vraag centraal: wat hebben zorgteams nodig om veilig, zorgvuldig en werkbaar te kunnen starten? De ketenregisseur brengt partijen samen rond gedeelde ambities en maakt duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is, welke data nodig zijn en hoe kwaliteit en risico’s worden geborgd. Dat vormt de basis voor vertrouwen, gezamenlijk leren en het verder uitrollen van bewezen oplossingen. Zo groeit een pilot uit tot een duurzame samenwerking waarin de hele keten zelfstandig blijft werken aan blijvende circulaire impact.
- Het resultaat:
De ketenoverleggen leiden tot meer kennis, verbinding en richting rondom wasbaar incontinentiemateriaal. Partijen weten elkaar beter te vinden en werken samen aan pilots, onderzoeksvragen en praktische hulpmiddelen. Voorbeelden daarvan zijn de Keuzehulp Wasbaar Incontinentiemateriaal en de Starterskit Wasbaar Incontinentiemateriaal. De starterskit helpt zorgteams om laagdrempelig te starten met een pilot. Momenteel onderzoeken we hoe we de geleerde lessen kunnen delen en opschalen binnen de ziekenhuiszorg.
Daarnaast organiseert de ketenregisseur financiering, zodat er capaciteit vrijgemaakt en geborgd kan worden om dit werk door te zetten. Een concreet resultaat daarvan is de subsidie die het consortium WIN-Z binnenhaalde vanuit de regeling Circulaire Gezondheid & Zorg van Health Holland. WIN-Z staat voor Wasbaar Incontinentiemateriaal als Norm in de Zorg: acht consortiumpartners testen samen met vijf proeftuinen combinaties van producten, wassystemen en werkprocessen in de dagelijkse zorgpraktijk, en vertalen die ervaringen naar een gevalideerde aanpak, een implementatieroute en een opschalingsplan voor de rest van Nederland. Je kan daar hier meer over lezen.
Het netwerk
Aan de keten rondom wasbaar incontinentiemateriaal in de provincie Utrecht nemen onder meer deel: Hogeschool Utrecht, Incomaterials, Entusia, Clean Lease, Newasco de Hoop, 's Heeren Loo, Zilveren Kruis Zorgkantoor, ZorgSpectrum, AxionContinu, Humanitas DMH, Prinsenstichting, Philadelphia en de provincie Utrecht.
Heb je vragen of wil je meer weten over wasbaar incontinentiemateriaal? Neem dan contact op met Lynn via:
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. Banner: Eigen afbeelding.
- Provincie Utrecht
Provincie Utrecht werkt aan een gezonde, duurzame en toekomstbestendige regio. De overgang naar een circulaire samenleving speelt daarin een belangrijke rol. Zeker in de zorgsector is die opgave urgent: 7% van de Nederlandse CO2-uitstoot komt uit de zorg. De helft daarvan zit niet in gebouwen of energie, maar in spullen: producten, materialen en hulpmiddelen die dagelijks worden gebruikt.
Daarom helpt provincie Utrecht de zorgketen circulair te organiseren. Niet alleen met beleid, maar juist door partijen actief bij elkaar te brengen en circulaire oplossingen verder te helpen in de praktijk. Denk hierbij aan projecten als Wasbaar Incontinentiemateriaal.
- Opdracht:
Provincie Utrecht zet twee ketenregisseurs in om circulaire zorg in de regio te versnellen. De opdracht is om partijen binnen de cure en care te verbinden en circulaire kansen om te zetten in concrete stappen.
Dat vraagt om samenwerking tussen zorginstellingen, ziekenhuizen, leveranciers, ondernemers, afvalverwerkers, wasserijen, kennispartners, zorgkantoren en publieke partijen. Zij hebben allemaal een deel van de oplossing in handen, maar komen in de praktijk niet altijd vanzelf bij elkaar.
- De PHI aanpak:
PHI Factory ondersteunt provincie Utrecht met ketenregie voor circulaire zorg. Onze co-founder Geerke Versteeg werkt met Marloes Gerritsen samen als ketenregisseurs Circulaire Zorg voor de provincie.
Vanuit die rol brengen zij partijen actief bij elkaar, maken zij kansen en knelpunten inzichtelijk en helpen zij circulaire initiatieven verder te brengen dan losse pilots. Dat gebeurt door samenwerking te organiseren, subsidies aan te trekken en te zorgen dat oplossingen die werken groter en structureel kunnen worden doorgevoerd.
De aanpak is praktisch en verbindend. Vragen uit de zorgpraktijk worden opgehaald, partijen met gedeelde belangen worden aan elkaar gekoppeld en ambities worden vertaald naar concrete vervolgstappen. Zo ontstaat beweging in thema’s waar één organisatie alleen niet verder komt.
- Het resultaat:
De ketenregisseurs zorgen voor meer samenwerking, kennisdeling en beweging binnen circulaire zorg in provincie Utrecht. Partijen uit verschillende delen van de keten weten elkaar beter te vinden en werken samen aan concrete oplossingen.
Heb je vragen of wil je meer weten over Ketenregie circulaire zorg? Neem dan contact op met Geerke via:
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. Banner door De Verschil Makers voor Provincie Utrecht.
- Vlaardingen
Vlaardingen werkt aan een klimaatneutrale en klimaatbestendige toekomst. Bedrijventerreinen spelen daarin een belangrijke rol. Met de Visie Bedrijventerreinen, die in 2024 door de gemeenteraad is vastgesteld, zet de gemeente in op verduurzaming en klimaatadaptatie.
PHI Factory geeft samen met ondernemersvereniging IKV, de gemeente Vlaardingen en Green Business Club Waterweg invulling aan deze ambitie. Met een maatwerkaanpak ondersteunen we ondernemers op vijf bedrijventerreinen bij het zetten van concrete stappen op het gebied van energie, vergroening en circulariteit.
- Opdracht:
Het programma richt zich op vijf bedrijventerreinen in Vlaardingen: Groot Vettenoord, Vergulde Hand, ’t Scheur/Koggehaven, Rivieroever en Benelux Workpark.
De ambitie is om bedrijven zowel individueel als gezamenlijk te helpen verduurzamen. Daarbij staan drie thema’s centraal: energie, vergroening en circulariteit.
PHI Factory verzorgt het programmamanagement en vormt samen met de gemeente Vlaardingen het kernteam. Daarnaast is ieder bedrijventerrein vertegenwoordigd in het regieteam. Vanuit dit team bepalen we gezamenlijk waar capaciteit en middelen het meeste effect hebben. De behoeften en initiatieven van ondernemers vormen daarbij steeds het uitgangspunt.
- De PHI aanpak:
Een bedrijventerrein verduurzaamt pas echt wanneer ondernemers zelf aan het roer staan. Daarom werken we niet met een volledig vooraf vastgesteld programma, maar met een flexibel aanbod van instrumenten dat we inzetten op basis van de specifieke vraag en situatie van ondernemers. We bouwen de aanpak samen met ondernemers op en sluiten aan bij de vragen die op de verschillende terreinen spelen.
Initiatieven die vanuit ondernemers ontstaan, krijgen de ruimte om zich verder te ontwikkelen. Waar samenwerking meerwaarde biedt, onderzoeken we hoe oplossingen collectief kunnen worden georganiseerd en opgeschaald.
Onze aanpak richt zich op drie thema’s: energie, vergroening en circulariteit.
- Het resultaat:
Het programma brengt ondernemers, terreinvertegenwoordigers, de gemeente en lokale partners samen rond concrete verduurzamingsvraagstukken. Door te starten bij de behoeften van ondernemers ontstaan oplossingen die aansluiten op de dagelijkse praktijk van de bedrijven.
Met energiescans, groenscans en de ontwikkeling van circulaire ketens worden de eerste stappen zichtbaar en uitvoerbaar. Tegelijkertijd bouwen we aan een structurele samenwerking op de bedrijventerreinen. Zo ontstaat een aanpak waarmee individuele maatregelen kunnen uitgroeien tot collectieve oplossingen en duurzame impact op de lange termijn.
Wil je meer weten?
Op de website van Duurzaam Vlaardingen vind je meer informatie over onze verschillende programma’s, zoals de energiescan, groenscan, gebouwscan en het circulaire programma.
- Website; alle scans: https://duurzaamvlaardingen.nl/hulp-voor-ondernemers
- Voor circulair zie; https://duurzaamvlaardingen.nl/wat-is-jouw-restmateriaal-nog-waard
Daarnaast brengen we inspirerende verhalen van ondernemers tot leven in video en artikelen. We laten zien hoe lokale bedrijven werken aan slimme, duurzame oplossingen en moedigen daarmee andere ondernemers aan om ook stappen te zetten.
- Gemeente Nieuwkoop
Gemeente Nieuwkoop ligt midden in het Groene Hart van Zuid-Holland. Het waterrijke landschap, de uitgestrekte bermen en de vele sloten zijn kenmerkend voor de gemeente. Deze groenblauwe structuren zijn niet alleen belangrijk voor waterafvoer en verkeersveiligheid, maar dragen ook bij aan biodiversiteit, klimaatadaptatie, bodem- en waterkwaliteit en de belevingswaarde van het landschap.
De gemeente wil het onderhoud van haar bermen en sloten daarom toekomstgericht en duurzaam organiseren. In voorbereiding op een nieuwe Europese aanbesteding wil Nieuwkoop nadrukkelijk inzetten op circulariteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie en CO2-reductie.
- Opdracht:
PHI Factory organiseerde samen met de gemeente Nieuwkoop een marktconsultatie voor het toekomstige berm- en slootbeheer. Met de marktconsultatie brengt de gemeente de mogelijkheden, ervaringen en aandachtspunten van marktpartijen in beeld.
De uitkomsten geven zowel inhoudelijk als procesmatig richting aan de nieuwe Europese aanbesteding. Daarbij staan vragen centraal als: Welke duurzame ambities zijn haalbaar? Hoe daagt de gemeente de markt uit? En welke eisen en gunningscriteria sluiten aan bij de mogelijkheden binnen de sector?
- De PHI aanpak:
Het opstellen van een marktconsultatiedocument is de eerste stap waarin we de ambities, uitgangspunten en vragen van de gemeente vertalen naar concrete gespreksthema’s voor marktpartijen. Vervolgens spraken we met vijf organisaties om te onderzoeken wat de markt kan bieden en welke randvoorwaarden nodig zijn om de duurzame ambities van Nieuwkoop te realiseren.
Tijdens de gesprekken verkenden we de belangrijkste kansen en aandachtspunten rondom circulair en ecologisch berm- en slootbeheer. We bespraken thema’s als circulariteit, biodiversiteit, transport en CO2-reductie en gingen in op de randvoorwaarden die nodig zijn om deze ambities in de praktijk te realiseren. Ook onderzochten we welke eisen, contractvoorwaarden en gunningscriteria haalbaar en effectief zijn. De inzichten uit de gesprekken bundelden we en vertaalden we naar concrete adviezen voor de aanbestedingsstrategie.
- Het resultaat:
De marktconsultatie geeft Gemeente Nieuwkoop een helder beeld van wat de markt kan bieden en welke voorwaarden nodig zijn om de duurzame ambities in de praktijk te realiseren. Met drie praktische rapporten als resultaat:
- Een marktconsultatiedocument als basis voor de gesprekken met marktpartijen;
- Een eindverslag met de belangrijkste inzichten en conclusies uit de marktconsultatie;
- Een inkoopadvies voor de inrichting van de nieuwe aanbesteding.
Het inkoopadvies bevat aanbevelingen over onder andere de verhouding tussen prijs en kwaliteit, de toepassing van de Strategie Schoon en Emissieloos Bouwen, de contractduur en de ruimte voor samenwerking en innovatie. Ook bevat het een voorstel voor een eisenpakket en subgunningscriteria’s.
Met deze resultaten heeft Gemeente Nieuwkoop een onderbouwde basis voor de aanbesteding van het berm- en slootbeheer. Zo kan de gemeente de markt gericht uitdagen om bij te dragen aan circulariteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie en CO2-reductie.
Banner door Pavel Khlystunov via Pexels.
- Vebego
Vebego werkt aan een nieuwe campus in Heerlen: een toekomstbestendige plek waar verschillende bedrijven van het familiebedrijf samenkomen onder één dak. Een locatie om te werken, te leren, te ontmoeten en samen innovaties te ontwikkelen.
In samenwerking met Wyckerveste en IMPAKT x VDNDP transformeert de campus van een grotendeels leegstaand kantoor tot een duurzame, toekomstbestendige werkomgeving voor Vebego. In Heerlen, de oorsprong van het bedrijf, groeit dit uit tot meer dan vastgoed: een plek voor ontmoeting én een statement over de toekomst van werk.
- Opdracht:
PHI Factory is bij de ambitiefase betrokken geweest bij het project en hielp Vebego om de duurzaamheidsambities voor de campus scherp te krijgen. Samen met IMPAKT en de partners vertaalde PHI Factory deze naar een integraal ambitiekader, als basis voor keuzes rond energie, circulariteit, materiaalgebruik, gezondheid, klimaatadaptatie, flexibiliteit en sociale waarde.
Wat begon als een ambitie-vraag groeide uit tot een integrale duurzaamheidsopgave: hoe kan de campus bijdragen aan de organisatiedoelen, waaronder CO2-neutraliteit in 2030? Daarbij is vanaf het begin gestuurd op hoge én haalbare ambities binnen budget, planning en functionaliteit.
De opgave vroeg om een zorgvuldige balans tussen idealisme en realiteit. Geen gebouw vol symbolische duurzaamheidsmaatregelen, maar een slim, toekomstgericht plan waarin duurzame keuzes daadwerkelijk bijdragen aan de gebruikswaarde, beheerbaarheid en lange termijnwaarde van de campus.
- De PHI aanpak:
Om duurzaamheidsambities scherp te definiëren, vertaalde PHI Factory deze naar een integraal ambitiekader. Het ambitiekompas vormt daarbij een belangrijk hulpmiddel. Dit instrument maakt zichtbaar welke thema’s richting geven aan het project en waar ruimte is voor innovatie, onderzoek en verdere uitwerking.
De ambitie is opgebouwd rond zes samenhangende thema’s: energie slim, materiaal slim, toekomst slim, slim groen, integraal slim en sociaal & gezond. Deze thema’s hielpen om duurzaamheid niet als los onderdeel te benaderen, maar als leidraad voor ontwerpkeuzes, exploitatie, gebruik en maatschappelijke betekenis.
Een belangrijke keuze is het hergebruik van het bestaande kantoorgebouw, wat bijdraagt aan materiaalbehoud, CO2-reductie en toekomstwaarde. Ook het landschap is integraal meegenomen, met een parkachtige en bosrijke omgeving inclusief centrale binnentuin als symbool voor de wortels en groei van Vebego in de regio.
- Het resultaat:
Het resultaat is een integraal en gelaagd plan voor een levendige Vebego-campus in Heerlen. Een plek waar werken, ontmoeten, leren en innoveren samenkomen in een omgeving die aansluit bij de identiteit en toekomstambities van Vebego.
De herontwikkeling van het bestaande gebouw laat zien dat duurzaamheid begint met hergebruik. Door niet automatisch te kiezen voor nieuwbouw, maar voor transformatie, ontstaat een plan dat materiaalwaarde behoudt, de bestaande locatie versterkt en de geschiedenis van Vebego in Heerlen respecteert.
De campus brengt verschillende bedrijven van Vebego samen en stimuleert ontmoeting en samenwerking. Tegelijkertijd biedt het plan ruimte voor groei, innovatie en verbinding met de omgeving. Het landschap, de binnentuin en het groene karakter van de campus dragen bij aan gezondheid, verblijfskwaliteit en een herkenbare identiteit.
Zo ontstaat een toekomstbestendige campus met een echt paars hart: geworteld in Heerlen, ontworpen voor de mensen van Vebego en gericht op een duurzame toekomst.
Banner: IMPAKT architectuur, eigenaar van de afbeelding.
- Tinbergen – Erasmus Universiteit Rotterdam
De Erasmus Universiteit Rotterdam renoveert het iconische Tinbergen Building op campus Woudestein tot een toekomstbestendig onderwijs- en onderzoeksgebouw. Het gemeentelijke monument, in gebruik genomen in 1968 en ontworpen door architect Cornelis Elffers, is een herkenbaar voorbeeld van brutalistisch functionalisme en behoort tot de identiteit van de universiteit én de stad Rotterdam.
De duurzame renovatie biedt de Erasmus Universiteit de kans om haar ambities op het gebied van circulariteit, energie-efficiëntie en toekomstbestendig vastgoed concreet te maken. Het ontwerp heeft het certificaat BREEAM Outstanding ontvangen, de hoogst haalbare duurzaamheidsclassificatie.
- Opdracht:
Voor de renovatie van Tinbergen Building wilde Erasmus Universiteit Rotterdam niet alleen verduurzamen op gebouwniveau, maar ook tijdens de uitvoering sturen op een zo laag mogelijke milieu-impact. De opgave vroeg om inzicht in emissies, materialen, bouwlogistiek en de praktische haalbaarheid van circulaire maatregelen tijdens ontwerp en uitvoering.
PHI Factory heeft de Erasmus universiteit in verschillende fases ondersteund. We hebben meegewerkt in de initiatief en ontwerpfase om de ambities te bepalen op verschillende thema’s. In de aanbestedingsfase zijn we verantwoordelijk geweest voor het borgen van de duurzaamheidsambitie in de uitvraag. En ondersteunde het projectteam met advies om deze duurzaamheidsambities te vertalen naar concrete, uitvoerbare maatregelen voor een emissiearm en circulair bouwproces.
- De PHI aanpak:
Voor dit project ontwikkelde PHI Factory een duurzaamheidscompas: een monitoringsinstrument waarmee integraal op en negental duurzame doelen kon worden gestuurd: BREEAM, energie, materiaal, circulariteit, groen, klimaatadaptatie, gezondheid, gebruik, beheer & exploitatie. Zo ontstaat grip op de voortgang richting de gestelde duurzaamheidsdoelen en kunnen ontwerp- en uitvoeringskeuzes onderbouwd worden bijgestuurd.
Met de start van dit project in 2023 zijn we met het ontwerpteam aan de slag gegaan om een zo duurzaam mogelijk DO neer te zetten. Naast het realiseren van een hoge duurzaamheidprestatie tijdens het ontwerp, diende het kompas ook om tijdens de marktconsultatie gevoel te krijgen bij wat we aan de markt konden vragen.
In de uitvraag naar de markt, hanteerden we het principe van sturing en ruimte. Door enerzijds te sturen op een minimale eis wilden we borgen dat we met elkaar een baseline konden vaststellen voor duurzaamheid. Maar daarnaast wilden we de markt ook uitdagen om een nog veel hogere ambitie te halen. En dus ruimte te geven aan de markt om ook de kennis, ervaring, innovatiekracht en creativiteit in te brengen.
PHI Factory is ook betrokken bij de uitvoering: de fase waarin ambities werkelijkheid moeten worden. Onze rol is om iedereen scherp te houden op de gestelde doelen. Wanneer uitdagingen zich aandienen, zoeken we actief naar wat wél mogelijk is en schakelen we experts uit ons netwerk in. Tijdens vaste duurzaamheidsoverleggen bewaken we samen de hoge ambitie en houden we die overeind.
- Het resultaat:
Met de inzet van PHI Factory zijn de duurzaamheidsambities van Erasmus Universiteit Rotterdam vertaald naar praktische sturingsinformatie en concrete maatregelen voor de uitvoering. Het duurzaamheidskompas maakt de voortgang op de ambities zichtbaar en helpt het projectteam om gedurende het proces weloverwogen keuzes te maken.
De renovatie draagt bij aan een toekomstbestendig Campus met betere isolatie, energiezuinige installaties, zonnepanelen en moderne onderwijs-, werk- en studievoorzieningen. Ook wordt het gebouw uitgebreid met een glazen opbouw met onder meer ruimtes met uitzicht op Rotterdam.
Door behoud van het bestaande monument te combineren met energie-efficiëntie, hergebruik van materialen en emissiearm bouwen, laat het project zien hoe verduurzaming van maatschappelijk vastgoed in de praktijk vorm kan krijgen.
Aannemer: Heerkens van Bavel Bouw
Architect: Cepezed
Geplande oplevering medio 2027
Banner: Cepezed (Gebouw) & PHI Factory (Kompas).
- ABN AMRO Homebase Foppingadreef
Aan de Foppingadreef in Amsterdam-Zuidoost is het voormalige ABN AMRO-kantoor uit de jaren tachtig getransformeerd tot de nieuwe thuisbasis van de bank. Het gebouw wordt vernieuwd, uitgebreid en verduurzaamd tot een Paris Proof kantoor, met circulariteit als belangrijk uitgangspunt. De herontwikkeling wordt gerealiseerd door ABN AMRO, EDGE en BAM Bouw en Techniek, in samenwerking met onder andere Broekbakema als architect.
Het project behoort tot een van de grootste kantoorrenovaties van Nederland. De nieuwe homebase heeft een omvang van circa 100.000 tot 107.000 m2 en biedt ruimte aan bijna 11.000 medewerkers, met daarnaast publieke functies zoals kunst, activiteiten en een restaurant.
- Opdracht:
ABN AMRO koos bewust voor renovatie en hergebruik in plaats van nieuwbouw. Daarmee ontstond een duidelijke duurzaamheidsopgave: hoe kan een bestaande kantoorstructuur op grote schaal worden vernieuwd, terwijl waardevolle materialen zo hoogwaardig mogelijk behouden blijven?
Voor PHI Factory lag de vraag in het vertalen van deze circulaire ambitie naar praktische sturing tijdens de ontwerpfase. Door vooraf kansen voor hergebruik te identificeren, maar ook door een transparant monitoringssysteem te ontwikkelen dat inzicht geeft in de materiaalstromen die het project binnenkomen en verlaten. Zo kon het projectteam actief sturen op maximale circulaire prestaties en het beperken van virgin materiaalgebruik.
- De PHI aanpak:
PHI Factory ondersteunde de duurzaamheids- en circulariteitsstrategie voor de renovatie van ABN AMRO Homebase Foppingadreef. De focus lag op hoogwaardig materiaalhergebruik en het zichtbaar maken van circulaire kansen binnen een complex en grootschalig renovatieproces.
In nauwe samenwerking met EDGE en aannemer BAM werden tijdens de bouw continu kansen geïdentificeerd om circulariteit verder te versterken. Daarbij ging het om het beperken van verlies van waardevolle materialen, het zoeken naar passende toepassingen binnen het project en het verbinden van materiaalstromen aan innovatieve partners en verwerkende partijen.
- Het resultaat:
De renovatie van ABN AMRO Homebase Foppingadreef laat zien hoe datagedreven sturing en ketensamenwerking circulaire impact tastbaar kunnen maken binnen een groot renovatieproject.
Openbare projectinformatie bevestigt dat circa 70.000 m² van het bestaande gebouw wordt hergebruikt en dat veel materialen die vrijkomen tijdens de sloop een nieuwe bestemming krijgen. Daarnaast wordt voor circa 30.000 m2 nieuwe kantoorvloeren hout toegepast in plaats van beton, en worden zonnepanelen geïntegreerd op dak en gevel.
Ook het bestaande betonnen casco blijft behouden. Volgens ABN AMRO vermindert deze keuze de behoefte aan nieuwe materialen aanzienlijk en draagt het hergebruik van de bestaande constructie bij aan een kleinere CO2-voetafdruk.
Door het monitoren van materiaalstromen en het actief verbinden van partijen in de keten konden materialen zoveel mogelijk opnieuw worden ingebracht in de bouweconomie. Daarmee levert het project niet alleen een energiezuinige en Paris Proof werkomgeving op, maar ook een praktisch voorbeeld van hoe circulaire renovatie op schaal kan worden georganiseerd.
Geplande oplevering: Q1 2027
Banner: Render van Broekbakema architecten.
- Zorgbalans
Zorgbalans is een ouderenzorgorganisatie in de regio Kennemerland en Zuid-Holland Noord. Met meer dan 3.600 eigen professionele medewerkers en 900 vrijwilligers bieden zij zowel tijdelijke als langdurige zorg en ondersteuning aan de ouderen in onze samenleving. In ontmoetingscentra, revalidatiecentra en woonzorgcentra leveren zij de zorg die bijdraagt aan een waardevol leven voor cliënten.
- Opdracht:
Zorgbalans zet actieve stappen richting een duurzame organisatie waarbij ze de focus leggen op zes kernthema’s: 1) Voeding, 2) Checklists & communicatie, 3) Afval, 4) Medicijnen, 5) Vastgoed; en 6) Vitaliteit. De zorgsector algemeen versnelt op het gebied van duurzaamheid. Zorgbalans is aangesloten bij de Green Deal Duurzame Zorg 3.0 en is lid van Milieu Platform Zorg. Hierbinnen wordt de Milieuthermometer Zorg (MTZ) een steeds toonaangevendere certificatie binnen de sector. Om een duidelijk beeld te krijgen van de huidige stand van zaken rondom bestaande duurzame initiatieven binnen Zorgbalans en hiermee te weten welke stappen nodig zijn om een Brons-certificering van Milieuthermometer Zorg te behalen, is een kwalitatieve analyse nodig.
- De PHI aanpak:
Zorgbalans wil certificering behalen voor haar vier eigendomspanden. Dit zijn alle vier grote langdurige zorglocaties met meer dan 30 bedden of hoofdkantoorlocaties. De MTZ bestaat uit vijftien verschillende thema’s met verschillende eisen. Voor Brons-certificering moet Zorgbalans voldoen aan 37 verplichte en 18 van de 78 extra eisen. Welke extra eisen dit zijn, mag Zorgbalans zelf bepalen.
Voor alle vijftien thema’s zijn verantwoordelijken binnen Zorgbalans aangesteld. Om een idee te krijgen van de huidige stand van zaken, namen we interviews af met deze verantwoordelijkheden. Aan de hand van de eisenlijst per MTZ-thema, analyseerden we aan welke eisen Zorgbalans voldoet, waar nog extra informatie voor moest worden opgevraagd, en welke actiepunten nog vereist zijn. Voornamelijk op het gebied van energie en vastgoed vroegen we gericht informatie uit aan de derde partij om tot een zo volledig mogelijk overzicht te komen.
- Het resultaat:
Alle opgehaalde informatie verwerkten we in een overzichtelijk rapport. Hiermee kan Zorgbalans gericht per thema aan de slag om de verplichte en aantal aanvullende eisen te behalen die Zorgbalans het Brons-certificaat oplevert voor haar vier eigendomspanden.
Banner: Eigen afbeelding.
- Esprit Scholen
Esprit Scholen is een onderwijsorganisatie in Amsterdam met meerdere middelbare scholen. Duurzaamheid is één van de focuspunten binnen de organisatie. Esprit Scholen wil leerlingen voorbereiden op een duurzame toekomst én zelf bijdragen aan die toekomst door duurzaamheid integraal onderdeel te maken van onderwijs en bedrijfsvoering.
- Opdracht:
Om duurzaamheidsambities verder te verankeren in de organisatie, wilde Esprit Scholen duurzaamheid structureel meenemen in inkoop- en bestelprocessen. De uitdaging was om duurzaamheid niet alleen als ambitie te formuleren, maar juist te vertalen naar concrete keuzes in de dagelijkse praktijk.
PHI Factory kreeg de opdracht om een Handboek Duurzaam Inkopen te ontwikkelen dat schoolleiders, ondersteunend personeel en medewerkers van kantoor helpt om bewuste en onderbouwde keuzes te maken bij het inkopen van producten en diensten.
- De PHI aanpak:
Samen met Esprit Scholen ontwikkelden we een praktisch handboek dat aansluit bij de organisatie en haar duurzaamheidsdoelstellingen. Tijdens twee werksessies brachten we kennis, ideeën en praktijkervaring samen met betrokken collega's uit de organisatie. Op deze manier ontstond een gedeeld beeld van de duurzaamheidsambities, uitdagingen en kansen binnen het inkoopproces.
Als basis gebruikten we inzichten uit de impactanalyse van de Think Big Act Now analyse van Esprit Scholen. Daarbij hebben we met elkaar bepaald wat de belangrijkste duurzaamheidsthema’s van Esprit Scholen zijn. Met impactanalyse als rode lijn, brachten we in kaart waar de grootste duurzaamheidsimpact én kansen liggen binnen de bijbehorende thema’s. Vervolgens werkten we deze uit in een handboek dat bestaat uit twee delen: een richtinggevend deel over duurzaam inkopen binnen Esprit Scholen en een praktisch deel met concrete handvatten per inkoopcategorie.
- Het resultaat:
Het resultaat is een praktisch en toegankelijk Handboek Duurzaam Inkopen dat medewerkers ondersteunt bij het maken van duurzame inkoopkeuzes. Het handboek biedt een gezamenlijke basis voor duurzaam inkopen binnen Esprit Scholen en helpt om duurzaamheidsambities structureel mee te nemen in inkooptrajecten.
Banner: Handboek Duurzaam Inkopen Esprit Scholen
- TU Eindhoven
Eindhoven University of Technology zet sterk in op duurzaamheid en wil haar klimaatimpact structureel inzichtelijk maken en verminderen. Duurzaamheid is daarbij volledig geïntegreerd in de manier waarop de universiteit werkt en samenwerkt.
De afgelopen jaren voerde PHI Factory verschillende CO2-quickscans uit, met name gericht op facilitaire processen. Ook zijn meerdere meet- en inzichtopdrachten ondergebracht bij PHI Factory, waaronder de ontwikkeling van een eventtool waarmee de TU/e de impact van evenementen kan berekenen en gebruiken om bewuste keuzes te maken bij het organiseren van evenementen.
Dit jaar wordt een volgende stap gezet door de volledige campus integraal door te laten rekenen, zodat een compleet beeld ontstaat van de klimaatimpact en verdere verduurzaming gerichter kan worden doorgevoerd.
- Opdracht:
De opdracht omvat het uitvoeren van een brede klimaatimpactmeting van de gehele campus waarin zowel directe als indirecte emissies worden meegenomen. Daarbij maken we gebruik van een combinatie van activity-based en spend-based data, zodat geen enkel onderdeel van de voetafdruk buiten beschouwing blijft. Het doel is nadrukkelijk om niet alleen de meest materiële of voor de hand liggende emissiebronnen inzichtelijk te maken, maar de volledige klimaatimpact van de organisatie in kaart te brengen.
Naast het opleveren van een totaaloverzicht richt de opdracht zich ook op het structureel verbeteren van toekomstige metingen. Dit houdt in dat we alle gebruikte data, aannames, methodieken en onderliggende analyses transparant beschikbaar stellen aan de TU/e. Ook leveren we trends, inzichten en aanbevelingen op die de organisatie ondersteunen bij het verder optimaliseren van toekomstige metingen én het duurzaam verlagen van de klimaatimpact.
- De PHI aanpak:
Voor dit project hanteerden we een gestructureerde en datagedreven aanpak. In nauwe samenwerking met stakeholders verzamelden, valideerden en analyseerden we relevante informatie. Door het combineren van verschillende databronnen en methodieken werkten we stap voor stap toe naar een integraal en betrouwbaar inzicht in de klimaatimpact van de campus. Transparantie en reproduceerbaarheid stonden hierbij centraal.
- Het resultaat:
Het resultaat is een volledige klimaatimpactmeting waarbij we voor het eerst de complete voetafdruk van de gehele campus inzichtelijk maakten. Deze meting bouwt voort op eerdere analyses en combineert zowel activity-based data als hotspot data.
Daarnaast ontwikkelden we een inventory managementplan, waarmee de TU/e inzicht houdt in hoe de meting tot stand is gekomen en hoe deze in de toekomst verder geoptimaliseerd kan worden.
De fijne samenwerking heeft geleid tot een sterk en waardevol eindresultaat.
Banner: Eigen afbeelding.
- Universiteit van Amsterdam
De Universiteit van Amsterdam (UvA) werkt aan een breed duurzaamheidsprogramma, uitgewerkt in het White Paper Duurzaamheid. Hierin staan vijf hoofddoelen centraal:
- Het verkleinen van de ecologische voetafdruk;
- Het versterken van de duurzaamheidsgemeenschap;
- Meer aandacht voor duurzaamheid in alle opleidingen;
- Ruimte voor studenten om zich verder te ontwikkelen op duurzaamheid; en
- Onderzoek dat actief bijdraagt aan een duurzame wereld.
Diensten en faculteiten rapporteren jaarlijks over de voortgang op deze doelen in de integrale voortgangsrapportage duurzaamheid.
Collega Jeanette startte op interimbasis om de UvA te ondersteunen bij het vernieuwen van deze rapportage. Tegelijkertijd werkt ze mee aan de herijking van duurzaamheidsdoelstellingen voor de volgende instellingsplanperiode. Omdat veel tussendoelen aflopen in 2026, ontstaat een logisch moment om de voortgang op te maken, scherper te kijken naar de uitvoerbaarheid van bestaande doelen en nieuwe doelen voor de komende jaren voor te bereiden.
- Opdracht:
De UvA vroeg PHI Factory om de integrale voortgangsrapportage duurzaamheid over 2025 opnieuw vorm te geven en inhoudelijk te versterken. De rapportage moet een compact, helder en visueel toegankelijk beeld geven van de uitvoering van het duurzaamheidsprogramma door diensten en faculteiten. Ook moet de rapportage beter bruikbaar worden voor bestuurlijke sturing, prioritering en externe communicatie.
Daarnaast vroeg de UvA PHI Factory om mee te denken over betere informatie-uitvragen voor toekomstige rapportages, het actualiseren van doelstellingen en het versterken van de onderliggende duurzaamheidsdata.
- De PHI aanpak:
We ontwikkelden een nieuw format voor de Integrale Voortgangsrapportage Duurzaamheid. Verder verzamelden we informatie bij diensten en faculteiten, structureerden we kwantitatieve en kwalitatieve data en vertaalden we die naar een samenhangend en visueel aantrekkelijk document. De vernieuwde rapportage laat per doelstelling zien welke voortgang de UvA boekt, welke maatregelen zijn uitgevoerd en waar knelpunten in de uitvoering liggen.
Daarnaast ondersteunden we bij de ontwikkeling en analyse van een UvA-panel onder studenten en medewerkers. Het panel geeft aanvullend inzicht in hoe White Paper-maatregelen en -doelen in de praktijk worden ervaren en waar verdere aanscherping nodig is.
Vanuit de rapportage en het panel verbreedt het traject zich naar de herijking van de bestaande White Paper-doelen. Op basis van de verzamelde informatie analyseerden we waar de UvA staat ten opzichte van de huidige doelstellingen en werkten we mee aan een voorstel voor nieuwe duurzaamheidsdoelen voor de periode 2026–2032.
Daarbij ligt de focus op doelen die niet alleen beter meetbaar zijn, maar ook scherper geformuleerd, uitvoerbaar en passend bij de aankomende UvA-strategie en onderwijsvisie. We dachten mee over passende indicatoren, onder meer in het licht van de Handreiking Duurzaamheidsverantwoording Onderwijs van het ministerie van OCW.
Daarnaast ondersteunen we de UvA bij aanvullende datavraagstukken. Zo werken we mee aan een sterkere informatiebasis voor toekomstige monitoring. We ontwikkelen momenteel een tool waarmee duurzaamheidsdata centraal verzameld wordt en de voortgang over jaren beter gevolgd wordt.
- Het resultaat:
Het traject leverde een nieuw rapportageformat op waarmee de UvA de voortgang op haar duurzaamheidsbeleid toegankelijker, visueler en consistenter kan laten zien. De rapportage brengt kwalitatieve en kwantitatieve inzichten samen, waardoor de basis voor monitoring is versterkt en scherpere bestuurlijke keuzes kunnen worden gemaakt.
Daarnaast is een stevige basis gelegd voor de herijking van de duurzaamheidsdoelen en de uitwerking van passende maatregelen voor de aankomend zes jaar.
- Verschillende opdrachtgevers
De transitie naar een circulaire economie vraagt om kennis, samenwerking en vooral doen. Omdat circulariteit vaak abstract voelt, ontwikkelde PHI Factory de Circulaire Escape Room: een mobiele, interactieve ervaring waarin teams in 30 minuten puzzels oplossen rond thema’s als de R‑ladder, klimaatverandering, Earth Overshoot Day en de SDG’s. Geen presentatie, maar samenwerken onder tijdsdruk om te ontsnappen aan de gevolgen van klimaatverandering.
De escape room werd al ingezet bij o.a. Hoogheemraadschap Rijnland, Veiligheidsregio Hollands Midden, Vanderlande Industries, Logius, COA, het Ministerie van IenW, Technische Unie en Gemeente Leiden.
- Opdracht:
Veel organisaties hebben ambitieuze duurzaamheidsdoelen, maar worstelen met de vertaling naar de praktijk. De vraag aan PHI Factory: hoe maak je circulariteit begrijpelijk, relevant en leuk voor collega’s uit verschillende teams? De oplossing moest laagdrempelig, energiek en activerend zijn - niet alleen kennisoverdracht, maar vooral ervaren en doen.
- De PHI aanpak:
PHI Factory ontwikkelde een mobiele inspiratiesessie die op elke locatie kan worden opgebouwd, bijvoorbeeld op kantoor, tijdens een evenement of als onderdeel van een duurzaamheidsprogramma. Na een korte introductie duiken teams de escape room in, waar zij via raadsels, verbanden en praktische opdrachten kennismaken met circulaire thema’s zoals circulair inkopen, productgebruik, gebouwen en verdienmodellen.
De kracht zit in de combinatie van inhoud en beleving: tijdsdruk zorgt voor energie, puzzels voor samenwerking en herkenbare voorbeelden voor blijvende inzichten. Na afloop volgt een korte reflectie op wat deelnemers meenemen naar hun werk.
- Het resultaat:
De Circulaire Escape Room zorgt voor enthousiasme, bewustwording en concrete handvatten om circulair te handelen. Deelnemers ervaren dat circulariteit niet ingewikkeld hoeft te zijn, maar juist verbindend en inspirerend kan werken.
Bij Veiligheidsregio Hollands Midden werkten collega’s als “circulaire detectives” aan thema’s als de R‑ladder en Earth Overshoot Day, met veel plezier én nieuwe inzichten als resultaat. Ook andere organisaties zien dat deze aanpak kennis vergroot én motiveert tot actie.
De escape room helpt organisaties om circulariteit niet alleen te bespreken, maar echt te beleven — soms begint versnellen met één uur puzzelen tegen de klok.
Banner: Eigen afbeelding.
- ArtEZ University of the Arts
ArtEZ is één van de grote kunsthogescholen van Nederland, met vestigingen in Arnhem, Enschede en Zwolle. Vanuit kunst en onderwijs draagt ArtEZ bij aan een samenleving waarin verbeeldingskracht, reflectie en verandering centraal staan. Duurzaamheid is daarin geen losstaand thema, maar raakt aan de maatschappelijke rol van de hogeschool, de manier waarop studenten worden opgeleid en de keuzes die dagelijks in de organisatie worden gemaakt.
Binnen ArtEZ bestonden al verschillende initiatieven op het gebied van duurzaamheid. Tegelijkertijd ontbrak nog een duidelijke, organisatiebrede stip op de horizon. Na de CO2-nulmeting van de bedrijfsvoering in 2023 vroeg ArtEZ ons om te helpen bij het formuleren van een gezamenlijke duurzaamheidsambitie, concrete doelstellingen en een passende strategie voor de hele organisatie.
- Opdracht:
ArtEZ wilde duurzaamheid sterker verankeren in beleid, processen, overlegstructuren en de dagelijkse praktijk. De ambitie moest niet alleen aansluiten bij de uitkomsten van de CO2-meting, maar ook bij de eigenheid van een kunsthogeschool: ruimte voor vrijheid, creativiteit en autonomie, zonder dat verduurzaming het onderwijs beperkt.
De vraag aan PHI Factory was om samen met ArtEZ te komen tot een breed gedragen duurzaamheidsambitie, inclusief focus, doelstellingen en organisatorische borging. Het traject moest richting geven aan de komende jaren en helpen om bestaande initiatieven met elkaar te verbinden.
- De PHI aanpak:
PHI Factory startte met een interne analyse van de huidige situatie. Hiervoor voerden we deskresearch uit op relevante documenten en spraken we met stakeholders uit verschillende onderdelen van ArtEZ. Zo ontstond een scherp beeld van wat er al gebeurde, waar kansen lagen en welke obstakels de organisatie ervaarde.
Uit de analyse bleek dat duurzaamheid breed belangrijk wordt gevonden binnen ArtEZ, maar dat initiatieven nog versnipperd waren en centrale aansturing, capaciteit en structurele communicatie ontbraken. Ook kwamen duidelijke kansen naar voren, bijvoorbeeld rond vastgoed, mobiliteit, catering, afval, inkoop, bewustwording en governance.
Op basis van deze inzichten organiseerden we een visie- en ambitiesessie. Daarin maakten we samen met ArtEZ de vertaling van analyse naar richting: waarom wil ArtEZ verduurzamen, welke thema’s krijgen prioriteit en hoe kan duurzaamheid worden geborgd in de organisatie? Daarbij was het belangrijk om duurzaamheid concreet en uitvoerbaar te maken, met aandacht voor de cultuur van ArtEZ en de rol van kunst en onderwijs in maatschappelijke verandering.
- Het resultaat:
Het resultaat is een visie- en ambitiedocument duurzaamheid voor ArtEZ. Hierin is duurzaamheid gedefinieerd als bijdragen aan een rechtvaardige en toekomstbestendige samenleving vanuit kunst en onderwijs.
Samen formuleerden we de ambitie om toe te werken naar een toekomstbestendig ArtEZ in 2031 en daarmee maatschappelijke verantwoordelijkheid te pakken richting studenten. De ambitie sluit aan bij het instellingsplan 2027–2031 en vertaalt de nationale klimaatdoelstellingen naar concrete richtingen voor de organisatie.
Om focus aan te brengen zijn drie centrale thema’s vastgesteld:
CO2-reductie
ArtEZ wil haar bijdrage aan klimaatverandering beperken. De CO2-meting uit 2023 vormt de nulmeting voor doelstellingen op energie, catering en mobiliteit.
Afval & materialen
Als kunsthogeschool werkt ArtEZ intensief met materialen. Daarom ligt er veel potentie in het verminderen van restafval, het beperken van primaire grondstoffen en het stimuleren van hergebruik, zonder de vrijheid en creativiteit van studenten te beperken.
Bewustwording
Duurzaamheid gaat pas leven als studenten, docenten en medewerkers weten wat er speelt, eigenaarschap voelen en handelingsperspectief krijgen. Daarom is bewustwording een randvoorwaarde voor blijvende verandering binnen ArtEZ.
Daarnaast is uitgewerkt hoe ArtEZ duurzaamheid kan organiseren en borgen. Denk bijvoorbeeld aan een vaste plek in de overlegstructuur, ambassadeurs en een werkgroep duurzaamheid waarin docenten, directeuren, medewerkers en studenten kunnen bijdragen aan de uitvoering.
Met dit traject heeft ArtEZ een basis gelegd om duurzaamheid organisatiebreed richting te geven. De volgende stap is om de ambitie en doelstellingen verder naar de praktijk te brengen: met concrete acties, zichtbare voorbeelden en een aanpak die past bij de energie, creativiteit en maatschappelijke rol van ArtEZ.
Banner: Eigen afbeelding.
- Green Business Club Zaanstad
Binnen Green Business Club (GBC) Zaanstad werken participanten aan de verduurzaming van de regio Zaanstad en de bedrijventerreinen. Dit doen zij aan de hand van concrete projecten gerelateerd aan thema’s circulariteit, mobiliteit en energie. Participanten zijn bedrijven en lokale overheden uit de regio.
- Opdracht:
Op 30 oktober verzorgde PHI Factory een kennissessie voor de deelnemers van Green Business Club Zaanstad, als onderdeel van het programma Zero Waste. Deze sessie was volledig gericht op: duurzaam inkopen als strategische hefboom richting een circulaire en inclusieve economie. Een belangrijk thema, want de druk op ecosystemen neemt toe en organisaties voelen steeds sterker de noodzaak om anders om te gaan met grondstoffen, ketens en waardecreatie. Inkoop speelt hierin een sleutelrol: wat je inkoopt, bepaalt wat er wordt geproduceerd, hoe het wordt gebruikt en wat er uiteindelijk met materialen gebeurt.
- De PHI aanpak:
Tijdens de sessie namen we de deelnemers mee in het verschil tussen lineair en circulair denken en de rol van de R-ladder als concreet handelingsperspectief. De kernboodschap: behoud waarde zo hoog mogelijk in de keten en voorkom dat afval ontstaat.
Daarnaast besteedden we aandacht aan hoe keuzes daadwerkelijk tot stand komen. Duurzaam inkopen is niet alleen een technische of inhoudelijke opgave, maar ook een gedragsvraagstuk. Heldere kaders en een duidelijke ambitie – zoals Zero Waste – helpen om betere, consistentere en toekomstbestendige keuzes te maken.
Van ambitie naar praktijk betekent dat organisaties eerst strategisch richting geven, deze vertalen naar concrete circulaire criteria en gunningsafwegingen in projecten, en dit vervolgens operationeel borgen in contractmanagement, monitoring en samenwerking met de markt, zodat duurzaam inkopen daadwerkelijk onderdeel wordt van het dagelijks handelen.
- Het resultaat:
De sessie gaf deelnemers inzicht in hoe inkoop kan worden ingezet als krachtig sturingsinstrument voor minder verspilling, meer circulariteit en structurele impact. De centrale vraag die we meegaven: welke productgroep ga jij als eerste door een Zero Waste-bril bekijken?
Wil je jouw Zero Waste-ambitie vertalen naar concrete stappen in inkoop? PHI Factory ondersteunt organisaties met strategie, aanbestedingen, trainingen en implementatie. Neem gerust contact met ons op.
Banner door Pentagrafis Studio (Canva Pro).
- Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV)
Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) is het publieke kennisinstituut voor crisisbeheersing en brandweerzorg in Nederland. Het instituut ondersteunt veiligheidsregio’s, het Rijk en andere crisispartners met onderzoek, onderwijs, informatie en praktische ondersteuning. Met deze kennis- en netwerkfunctie draagt het NIPV bij aan een veiliger en veerkrachtiger Nederland.
- Opdracht:
Op 8 oktober verzorgde PHI Factory een training Duurzaam Inkopen voor een werkgroep van het NIPV. De training stond in het teken van het versterken van de rol van de inkoper bij het realiseren van duurzaamheidsdoelen in aanbestedingen en contracten. Daarbij werd ingegaan op hoe inkoop strategisch kan bijdragen aan maatschappelijke impact, onder andere door duurzaamheid concreet en toetsbaar te maken in specificaties, gunningscriteria en contractmanagement.
- De PHI aanpak:
We startten met de bredere duurzaamheidscontext: druk op ecosystemen, klimaatverandering en de verantwoordelijkheid van publieke organisaties om het goede voorbeeld te geven. De vraag “Waarom juist nu?” stond centraal, evenals de rol van wet- en regelgeving, landelijke agenda’s en ketenverantwoordelijkheid. Deelnemers brachten hun eigen dilemma’s in, zoals:
- Wat mag juridisch wel en niet?
- Hoe formuleer je toetsbare eisen en gunningscriteria?
- Welke tools helpen bij objectieve keuzes?
- Wat is precies mijn rol als inkoper?
Inzicht en handelingsperspectief
Naast inhoudelijke kaders besteedden we aandacht aan besluitvorming en gedrag: hoe maken mensen keuzes en waarom helpt een helder afwegingskader bij duurzaam inkopen? Door bewust richting te geven, voorkom je dat duurzaamheid een losse ambitie blijft en wordt het een integraal onderdeel van het proces.
Van ambitie naar praktijk betekent dat organisaties duidelijke beleidskaders formuleren (bijvoorbeeld op klimaat, milieu, circulariteit en mens), deze vertalen naar concrete eisen en wensen in aanbestedingen, en dit operationeel borgen via overdracht, monitoring en samenwerking met interne en externe partners.
Aan de hand van een praktijkcasus rond de aanbesteding van koffie, thee en koffieautomaten onderzochten deelnemers hoe zij als inkoper kunnen sturen op CO2-reductie, leefbaar loon, circulariteit, terugname van apparatuur en social return, zonder de uitvoerbaarheid uit het oog te verliezen.
- Het resultaat:
De training gaf deelnemers meer grip op hun rol, meer zekerheid in het formuleren van proportionele en juridisch houdbare criteria en meer vertrouwen om duurzaamheid daadwerkelijk gewicht te geven in beoordeling en gunning. De centrale boodschap: duurzaam inkopen is geen extra taak, maar een kans om via dagelijkse keuzes structurele impact te maken.
Wil je jouw organisatie of werkgroep versterken in duurzaam inkopen? PHI Factory verzorgt trainingen, begeleidt aanbestedingen en helpt bij het ontwikkelen van heldere afwegingskaders en praktische tools. Neem gerust contact met ons op.
Banner: Eigen afbeelding.
- Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond
De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) is een overheidsorganisatie die namens dertien gemeenten in de regio verantwoordelijk is voor rampenbestrijding, crisisbeheersing, risicobeheersing, brandweerzorg, ambulancezorg en geneeskundige hulpverlening. VRR is een organisatie van doeners en aanpakkers. Vanuit die mentaliteit stelden ze het actieplan ‘Samenwerken aan duurzaamheid’ op: een plan met ambitieuze en concrete duurzaamheidsdoelen, waarmee VRR als overheidsorganisatie het goede voorbeeld wil geven. De blik is gericht op 2040. Dan is VRR klimaatneutraal, circulair en inclusief. Ook voeren ze het werk dan uit zonder CO2-uitstoot en zonder afval: grondstoffen hergebruiken ze maximaal.
- Opdracht:
Om het actieplan ‘Samenwerken aan duurzaamheid’ concreet vorm te geven, stond VRR voor een fundamentele vraag: waar begin je met het inzichtelijk maken van grondstoffengebruik en circulariteit?
- De PHI aanpak:
Het beantwoorden van deze vraag start met een hotspotanalyse circulariteit. Met deze analyse brengen we in beeld waar binnen de organisatie het grootste grondstoffengebruik te verwachten is, en welke onderdelen daarom het meest geschikt zijn als startpunt voor verdere verdieping. Als vertrekpunt gebruiken we het uitgavenoverzicht en de inkoopcategorieën van VRR. Het uitgangspunt is dat alle materiaalstromen - zowel inkomend als uitgaand - in de meeste gevallen te herleiden zijn tot financiële transacties met externe partijen. Zowel producten (zoals de aanschaf van speciale voertuigen) als diensten (zoals afvalverwerking) zijn terug te vinden in de grootboekrekeningen.
Door de omvang van de uitgaven per inkoopcategorie te analyseren, en per categorie een inschatting te maken van de bijbehorende materiaalintensiteit, ontstaat een eerste, globaal beeld van welke inkoopcategorieën - en daarmee indirect welke operationele processen - materieel relevant zijn vanuit het perspectief van grondstoffengebruik en circulariteit. Daarmee maakte deze aanpak een duidelijke scheiding mogelijk tussen relevante en minder relevante materiaalstromen en welke processen en grondstofstromen ertoe doen voor de VRR.
Banner: Eigen afbeelding.
- Nederlands Dans Theater
Nederlands Dans Theater (NDT) is een toonaangevend hedendaags dansgezelschap dat zich profileert met creatie, onderzoek en talentontwikkeling. NDT heeft jaarlijks 6 á 7 producties die bestaan uit verschillende balletten. Dit zijn zowel nieuwe als bestaande balletten. De voorstellingen worden zowel in het eigen theater in Den Haag als in theaters in binnen- en buitenland opgevoerd. Duurzaamheid is voor NDT belangrijk en heeft ondertussen geleid tot verschillende duurzaamheidsinitiatieven.
- Opdracht:
Een internationaal dansgezelschap beweegt. Met makers, materialen, techniek en tours. PHI Factory voerde voor het NDT een vervolgmeting uit om de CO2-impact van seizoen 2024–2025 op hoofdlijnen in kaart te brengen, aangevuld met een verdieping op de milieu-impact van ingekocht textiel. Zo ontstaat een actueel beeld van waar impact ontstaat en waar NDT het meest effectief kan sturen. Het resultaat is een CO2-scan die keuzes rond inkoop, reizen en productie beter onderbouwt en richting geeft aan vervolgstappen.
- De PHI aanpak:
We richtten de scan op de grootste stromen in de waardeketen, zoals productie en techniek, logistiek en dienstreizen. De opzet sluit aan bij eerdere metingen, zodat uitkomsten goed te duiden blijven over tijd. Dit seizoen breidden we de scope gericht uit met print- en drukwerk (marketing) en bloemen, zodat ook deze categorieën zichtbaar zijn in het totaalbeeld.
Samen met NDT verzamelden we de beschikbare data en vertaalden die naar CO2-equivalenten volgens de principes van het Greenhouse Gas Protocol.
- Het resultaat:
De scan levert een hotspotbeeld op dat helpt bij prioriteren. Het maakt duidelijk welke activiteiten het totaalbeeld bepalen en waar kansen liggen voor gerichte reductie. Daarnaast verbonden we de impact waar mogelijk aan de verschillende producties binnen het seizoen 2024–2025. Zo maken we zichtbaar of er opvallende verschillen tussen producties zijn en wat dit veroorzaakt.
Verdiepende analyse op textiel en kostuums
Voor textiel en kostuums keken we aanvullend naar bredere milieu-indicatoren naast CO2, waaronder toxiciteit, watergebruik, landgebruik, vermesting en het gebruik van niet-hernieuwbare energiebronnen. Zo ontstaat een vollediger beeld van de milieu-impact van textiel. Daarbij leverden we een leidraad op die al deze indicatoren meeneemt. Dit geeft NDT houvast om materiaalkeuzes consequent en onderbouwd te maken in zowel ontwerp als inkoop.
Vervolg
De CO2-scan vormt een basis, maar de meeste winst zit in doorpakken. De volgende stap is om de inzichten te vertalen naar concrete afspraken over inkoop- en productiekeuzes, zoals materiaalgebruik. Zo worden duurzame opties eerder onderdeel van het gesprek, in plaats van een correctie achteraf.
Banner: Eigen afbeelding in samenwerking met NDT.
- TVVL, Techniek Nederland, Rijksvastgoedbedrijf en Merosch
Met TVVL – het toonaangevende kennisknooppunt van de installatiesector -, Techniek Nederland – de ondernemersvereniging van de sector techniek, het Rijksvastgoedbedrijf én duurzaam gebouw- en gebiedsadviesbureau Merosch, hebben we de handen in elkaar geslagen om de installatiesector te versnellen in hun circulaire transitie.
- Opdracht:
Een vervolg op het Programma van Eisen (PvE) 1.2 Circulaire Installaties Utiliteitsbouw, dat is wat TVVL, Techniek Nederland en RvB voor ogen hebben. Een praktische handleiding voor installateurs en opdrachtgevers die zij direct in de praktijk kunnen toepassen. Dit vereist een ketensamenwerking tussen verschillende organisaties uit de sector. Om dit in goede banen te leiden, sluit PHI Factory aan.
- De PHI aanpak:
Het begeleiden van een ketensamenwerking, daar zijn we goed in. Tijdens de kick-off kwamen experts uit de sector, namens ongeveer 30 bedrijven, samen. Om een ketensamenwerking te laten werken, is het van belang dat alle neuzen dezelfde kant op staan. Het doel werd aangescherpt en werkgroepen werden verdeeld. Deelnemers konden zichzelf in delen in een van de volgende werkgroepen:
- Algemene principes
- Klimaatinstallaties
- Elektra- en communicatie-installaties
- Sanitaire installaties
Voor de inhoudelijke ontwikkeling van het PvE kwamen de werkgroepleden twee keer bij elkaar voor een interactieve sessie waarin circulaire eisen per installatie-onderdeel geformuleerd werden. De medewerking van al deze experts leidt tot scherpe en constructieve discussies waar het eindresultaat beter van wordt. Na deze werksessies zijn de uitkomsten bekeken door de Expertgroep Circulaire Installaties van TVVL en de beleidscommissie circulariteit van Techniek Nederland. Een extra scherpe blik om tot het gewenste resultaat te komen.
- Het resultaat:
De feestelijke lancering vond plaats tijdens het DGBWeek gala. Met veel trots presenteerden we het Programma van Eisen 2.0. Een belangrijke stap waar installateurs en opdrachtgevers mee aan de slag kunnen om circulariteit in de installatiesector te borgen. Per installatie-thema zijn de eisen onderverdeeld in klasse A, B en C. Dit stelt de opdrachtgever in staat om per aanbesteding specifieke keuzes te maken welke mate van circulariteit per onderdeel gewenst is.
Vervolgens gaat het PvE gebruikt worden in pilotprojecten bij onder andere de Gemeente Amsterdam en Gemeente Almere. Dit zijn waardevolle kansen om het document in de praktijk te testen. Op naar een circulaire installatiesector!
Het volledige PvE Circulaire Installaties 2.0 is beschikbaar via de kennisbank van TVVL:
https://tvvl.nl/kennisbank/programma-van-eisen-circulaire-installaties-2-0/
Banner: Eigen afbeelding.
- Albert Schweitzer Ziekenhuis
De Nederlandse zorgsector heeft een flinke ecologische voetafdruk: verantwoordelijk voor 7% van de nationale CO2-uitstoot, 13% van het grondstoffengebruik en 4% van het afval. Het Albert Schweitzer ziekenhuis (ASz) erkent deze impact en neemt actief verantwoordelijkheid. Met initiatieven zoals greenteams, groene artsen, de ondertekening van de Green Deal Duurzame Zorg 3.0 en verduurzaming van vastgoed zet het ASz al stevige stappen richting toekomstbestendige zorg.
Maar het ziekenhuis wil méér. Het ASz heeft uitgesproken ambitie om duurzaamheid structureel te verankeren in haar organisatie – voor een gezonde samenleving, nu en in de toekomst.
- Opdracht:
PHI Factory werd door het ASz gevraagd om te ondersteunen bij twee opgaven:
- Het werven van een tweede duurzaamheidscoördinator – gericht op de sociale en organisatorische kant van duurzaamheid (niet-technisch).
- Het opstellen van een gedragen visie en ambitie op duurzaamheid – als fundament voor duurzame keuzes op zowel korte als lange termijn.
Hoewel het ziekenhuis al veel duurzame initiatieven kende, ontbrak het aan een samenhangende koers. De vraag: hoe bundelen we al deze inspanningen en geven we richting en structuur aan onze duurzame ambities? Met onze beproefde aanpak hebben we samen met het ASz toegewerkt naar een inspirerend en concreet visiedocument, waarin heldere doelstellingen en richtinggevende principes centraal staan.
- De PHI aanpak:
Het traject bestond uit vier onderdelen:
- Analysefase
Een deskresearch in combinatie met interviews met medewerkers vanuit diverse disciplines brachten we de huidige situatie en bestaande initiatieven in kaart. Zo kregen we inzicht in waar versnelling nodig is en waar kansen liggen om duurzaamheid organisatiebreed te versterken. - Werving duurzaamheidscoördinator
PHI Factory ondersteunde het ASz bij het opstellen van het profiel en het voeren van de werving en selectie voor een tweede duurzaamheidscoördinator, met focus op het niet-technische domein. - Ambitiesessie met bestuur en managementteam
Tijdens een interactieve sessie met de raad van bestuur en het MT werkten we gezamenlijk aan het formuleren van de ‘stip op de horizon’. Zo ontstond er niet alleen een duidelijke koers, maar ook breed draagvlak binnen de organisatie. - Ontwikkelen van het visie- en ambitiedocument
Tot slot vertaalden we de input naar een helder document waarin de duurzame ambitie van het ASz stevig staat. De ambitie: ‘In 2030 opereert het Albert Schweitzer Ziekenhuis in de voorhoede van het peloton aan duurzame zorgorganisaties, met uitvoerbare en meetbare impact op onze strategische pijlers: gezonde patiënt, gezonde professional, gezonde organisatie en gezonde omgeving.’
De volgende stap is dan ook deze ambitie vorm te geven in de praktijk, om echt die stap naar directe impact te maken.
- Analysefase
- Het resultaat:
Het ASz beschikt nu over een gedragen visie en een strategische ambitie die richting geeft aan de verduurzaming van de organisatie. De komende periode staat in het teken van uitvoering en verankering in de praktijk – van beleid tot gedrag. De eerste stappen zijn gezet, de koers is helder, en het ziekenhuis is klaar om duurzaam denken om te zetten in blijvende impact.
Banner: Eigen afbeelding.
- De Tuin van Holland
De Tuin van Holland is een Groene Cirkel van provincie Zuid-Holland en werkt aan een hedendaagse, gezonde, seizoensgebonden en duurzame Nederlandse keuken voor iedereen. Samen met boeren, chefs, artsen, beleidsmakers en ketenpartners stimuleert De Tuin van Holland samenwerking en kennisdeling om structurele oplossingen te realiseren van boer tot bord, met aandacht voor bodem, water, biodiversiteit én gezondheid.
- Opdracht:
Publieke inkoop is een krachtige hefboom voor maatschappelijke verandering, maar natuurinclusieve ambities vertalen naar een aanbesteding en uitvoering is vaak complex. De Tuin van Holland vroeg PHI Factory om, samen met partners uit de hele keten, een praktische gids te ontwikkelen die publieke inkopers helpt om hun inkoopkracht effectief in te zetten voor natuurinclusieve catering.
- De PHI aanpak:
We ontwikkelden de gids als co-creatie met de hele keten: boeren, cateraars, inkopers, beleidsadviseurs en marktexperts. Vanuit praktijkervaring en inkooprealiteit werkten we het volledige inkoopproces uit in drie overzichtelijke fases:
- Organisatiefase
- Projectfase
- Uitvoeringsfase
Elke fase bevat checklists, stappenplannen, valkuilen, succesfactoren en praktijkcasussen die laten zien hoe het in de praktijk werkt.
- Het resultaat:
Het resultaat is de gids ‘Inkopen van natuurinclusieve catering’: een praktische, direct inzetbare handreiking voor publieke inkopers die hun inkoopkracht willen vertalen naar zichtbare impact. De gids helpt organisaties om natuurinclusieve keuzes niet alleen te ambiëren, maar ook echt te organiseren, aanbesteden en uitvoeren.
Met concrete tools en voorbeelden ondersteunt de gids inkopers bij:
- Het formuleren van heldere ambities (van biodiversiteit tot gezondheid),
- Het selecteren van criteria die het verschil maken in de uitvraag en gunning,
- En het samenwerken in de uitvoering met leveranciers en ketenpartners om duurzame resultaten te borgen.
De gids bevat inspirerende praktijkvoorbeelden van organisaties die al natuurinclusieve stappen zetten (o.a. Provincie Zuid-Holland, gemeente Rotterdam en de Nederlandse Spoorwegen). De digitale versie is beschikbaar via de volgende link: https://www.detuinvanholland.nl/projecten/natuurinclusiefinkopen/
Banner: Eigen afbeelding.
- Van Gogh Museum
Duurzaamheid sluit logisch aan bij de identiteit en activiteiten van het museum. Het behoudt en bewaart, onderzoekt en deelt kunst, niet alleen voor nu maar ook voor later. Net zoals kwetsbare schilderijen zorgvuldig worden geconserveerd, vraagt ook de omgang met de planeet, de leefomgeving en de beschikbare grondstoffen om dezelfde zorgvuldigheid, zodat ook in de verre toekomst kunst kan blijven worden gedeeld.
Het Van Gogh Museum (VGM) wil daarom een gezamenlijke bijdrage leveren aan het tegengaan van klimaatverandering en achterlaten van een positieve impact op het milieu. Om hier invulling aan te geven hebben ze zich gecommitteerd aan de Sustainable Development Goals (SDG’s).
- Opdracht:
In samenwerking met PHI Factory is het Van Gogh Museum een duurzaamheidstraject gestart. Vanuit een integrale aanpak zijn we via zeven programma’s aan de slag gegaan om duurzaamheid in de organisatie te implementeren; 1) Duurzaam tentoonstellen, 2) Collectie, 3) Horeca, afval en schoonmaak, 4) Merchandise, 5) Duurzaam inkopen, 6) Reisbewegingen en 7) Verduurzamen van de gebouwen.
- De PHI aanpak:
In een ambitiesessie met de stuurgroep (waaronder het MT) van het VGM zijn de duurzaamheidsambities en -thema’s voor 2030 geformuleerd. Dit komt samen in het ambitiedocument met het waardenwiel. In het waardenwiel staan de gekozen duurzaamheidsthema’s visueel weergegeven met per thema de bijbehorende (meet)indicatoren in één overzicht. Ook is advies geleverd op het duurzaamheidsbeleid van het VGM. Het waardenwiel biedt op deze manier een stevig fundament om (duurzame) keuzes en beleid te bepalen.
Vervolgens hebben we per programma (zeven in totaal) een concretiseersessie georganiseerd. Hierin hebben we de betrokken medewerkers uitgedaagd en geactiveerd om bij te dragen aan de transitie. Per sessie hebben we met elkaar kansen gedefinieerd en de aanpak bepaald. En vooral de vraag beantwoord; hoe vertaalt de ambitie zich voor mij en mijn afdeling in de praktijk? De uitkomsten van deze sessies zijn vertaald naar pragmatische actieplannen. Per programma voeren de verschillende programmamanagers momenteel hun concrete actieplannen uit.
Hierbij werden ze ondersteund door een adviseur vanuit PHI Factory. Als interim Coördinator Duurzaamheid werkte onze adviseur een dag per week op locatie om de programma’s van de grond te krijgen. Hieronder valt onder andere: voortgangsgesprekken met de programmamanagers, het voorzitten van de kwartaaloverleggen, overleggen met de stuurgroep over de overkoepelende voortgang, aanhaken van interne communicatie en per programma kijken wat (praktisch) nodig is om verder te verduurzamen.
Daarnaast hebben we als PHI Factory een duurzaamheidsdashboard ontwikkeld, waarin verschillende kwalitatieve en kwantitatieve data over duurzaamheid bij VGM wordt weergegeven. Tegelijkertijd hebben we een CO2 meting en grondstofstromenanalyse uitgevoerd van de gehele organisatie. Op deze manier pakken we verduurzaming integraal aan en kan het VGM sturen waar nodig. En meten we de voortgang. Zo wordt duurzaamheid echt onderdeel van ieders dagelijkse werkzaamheden.
- Het resultaat:
Als resultaat hebben we nu zeven actieve programma’s met bijbehorende programmamanagers. Iedere programmamanager is bezig zijn/haar eigen afdeling en duurzaamheidsacties uit te voeren. Sinds 2023 zijn er mooie stappen gemaakt. We hebben een actieve en betrokken groep duurzaamheid bestaande uit de stuurgroep, de programmamanagers en de afdeling communicatie. In het dashboard worden zowel de kwalitatieve als kwantitatieve updates bijgehouden en uitgebreid. Met als doel het realiseren van de ambitieuze doelstellingen en hierop (bij) te kunnen sturen.
Duurzaamheid is een integraal onderdeel van de organisatie geworden. Het VGM beschikt over een stevig fundament met een heldere structuur, zichtbare resultaten en breed gedragen programma’s. De aanjagersfunctie is stevig belegd binnen de organisatie, zodat het museum zelfstandig verder kan bouwen aan haar duurzaamheidsambitie. Op deze manier wordt duurzaamheid onderdeel van het dagelijks werk en als vanzelfsprekend gezien om een relevante en toekomstbestendige organisatie te blijven.
Banner: Eigen afbeelding.
- ING Crefs
ING CREFS heeft als ambitie om in 2028 een CO2-reductie van 90% te behalen. Deze ambitie krijgt concreet vorm in de dagelijkse werkzaamheden. En dus ook bij de ontwikkeling van het gerenoveerde kantoor ING Hazel in Leeuwarden.
- Opdracht:
PHI Factory werd gevraagd om ING CREFS te ondersteunen tijdens de ontwerpfase van het gerenoveerde kantoor Hazel in Leeuwarden. Met als doel het ontwerp te verduurzamen en te laten aansluiten op ING’s planetary health-doelstellingen.
- De PHI aanpak:
Het traject bestond uit 3 onderdelen.
- Formuleren van de uitvraag aan de markt:
PHI begeleidde het opstellen van een heldere en ambitieuze uitvraag voor de duurzame invulling van de fit-out. Dit is onder andere gebeurd door het uitzetten van een RfP voor de fit-out. - Selectie en contracteren van een leverancier:
We ondersteunden ING CREFS bij het selecteren van een uitvoerende partij die aantoonbaar kon bijdragen aan de bredere gestelde duurzaamheidseisen uit onderdeel 1. - Optimalisatie van het ontwerp:
In samenwerking met de geselecteerde leverancier en ING CREFS hebben we het ontwerp verder geoptimaliseerd om de duurzaamheidsprestaties te verbeteren, met specifieke aandacht voor de Planetary Health-doelstellingen van ING CREFS. We hebben de aannemer en ING CREFS ondersteund door diverse materiaalanalyses uit te voeren.
- Formuleren van de uitvraag aan de markt:
- Het resultaat:
PHI Factory ondersteunde ING CREFS succesvol bij het ontwikkelen van een duurzaam en circulair renovatieplan voor kantoor Hazel in Leeuwarden. Onze rol richtte zich op het verduurzamen van het ontwerp en het begeleiden van de aanbesteding voor de fit-out, waarbij de planetary health-doelstellingen van ING centraal stonden.
Een belangrijk resultaat was de succesvolle selectie van een leverancier die niet alleen technisch voldeed, maar ook aantoonbaar bijdroeg aan ING CREFS duurzame ambities. Tijdens de optimalisatiefase hebben we – in nauwe samenwerking met ING CREFS en de uitvoerende partij – de BCI-score (Building Circularity Index) kunnen verhogen tot 50% en de CO2 opslag bijna verdubbeld. Daarnaast is gedurende het traject actief onderzocht welke materialen hergebruikt konden worden. Waar mogelijk hebben we deze dan ook daadwerkelijk toegepast in het ontwerp. Zo kregen concrete, duurzame én haalbare materiaaloplossingen een plek in dit toekomstgerichte kantoor.
Deze aanpak maakt het project niet alleen een succesvolle stap in de verduurzaming van ING CREFS, maar ook een inspirerend voorbeeld voor toekomstige projecten binnen ING breed.
Banner: "ING Reviusstraat - Leeuwarden" door Jacob van Essen via ING is gelicentieerd onder CC BY-SA 4.0.
- Aeres
Onderwijsinstelling Aeres heeft in 2023 stevig koers gezet richting een duurzame organisatie. De meerjarenstrategie ‘De Groene Veranderaar’ 2023-2027 luidt: “Met toonaangevend groen onderwijs en toegepast onderzoek op het gebied van agro, dier, food, gezonde leefomgeving en techniek, dragen wij bij aan een duurzame samenleving en de daarbij behorende groene transities.” Hiermee zet Aeres de komende jaren koers naar het aanbieden van toonaangevend, praktijkgericht beroepsonderwijs en ondersteunend onderzoek. Voor leerlingen, studenten en cursisten die op allerlei manieren met groene transities te maken krijgen.
De nieuwe strategie heeft niet alleen invloed op onderwijs en onderzoek, maar ook op het verduurzamen van de bedrijfsvoering. Het Facilitair Bedrijf wil actief bijdragen aan de strategische visie van Aeres. Daarom hebben ze een eigen duurzaamheidsbeleid opgesteld, waarin deze visie is vertaald naar hun werkveld. Dit beleid beschrijft de visie en doelstellingen om de facilitaire bedrijfsvoering van Aeres zichtbaar te verduurzamen. Maar wat betekent dit concreet voor de inkooporganisatie van Aeres?
- Opdracht:
Wij ondersteunden Aeres in het doorvertalen van het duurzaamheidsbeleid van het facilitaire bedrijf naar een duurzaam inkoopbeleid. Dit deden we in de vorm van een MVOI Actieplan om duurzaamheid te verankeren in de inkooporganisatie. Een belangrijk onderdeel van de vraag was de inbedding van dit actieplan in de organisatie. Hoe wordt duurzaamheid toepasbaar en hoe krijgen we inkopers en andere medewerkers mee?
- De PHI aanpak:
Het traject bestaat uit vier onderdelen:
- Analyse huidige situatie
Met deskresearch en interviews met sleutelfiguren binnen Aeres brengen we de huidige situatie, het speelveld en lopende initiatieven in kaart. Daarnaast analyseren we de spend en aanbestedingskalender om inzicht te krijgen in waar de grootste duurzaamheidskansen liggen. - MVOI-ambitiesessie
Tijdens een interactieve sessie vertalen we de duurzaamheidsambities van Aeres naar concrete inkoopambities en -thema’s. We bepalen samen de ‘WHY’ van duurzaam inkopen, het definitiekader en de prioritaire thema’s voor het MVOI Actieplan, met oog voor draagvlak binnen de organisatie. - Concretiseren van ambities
We werken de gekozen thema’s uit tot toepasbare inkoopdoelstellingen, met praktische handvatten en voorbeelden om deze te integreren in de dagelijkse praktijk. Samen met het inkoopteam stellen we per duurzaamheidsthema concrete acties op die bijdragen aan het behalen van de doelstellingen. Daarnaast bepalen we de governance en communicatiestructuur om het inkoopbeleid in de organisatie te verankeren. - Afwegingskadersessie
Tijdens de afwegingskadersessie gaan we aan de slag met het afwegingskader. Voor iedere aankomende aanbesteding beoordelen we de impact op de duurzaamheidsthema’s én de mate waarin Aeres invloed kan uitoefenen om hiermee verschil te maken. Op basis van de scores krijgt elke aanbesteding een plek in de matrix, waarin we categoriseren op goud, zilver of brons, met bijbehorende afspraken over het aanbestedingsproces. - MVOI Actieplan en visual
Alle input uit voorgaande stappen vertalen we naar een concreet en pragmatisch actieplan, inclusief prioritering, kernactiviteiten, benodigde middelen en borgingstructuur. Een ondersteunende visual maakt in één oogopslag helder hoe Aeres haar duurzame inkoopambitie gaat realiseren.
- Analyse huidige situatie
- Het resultaat:
Aeres beschikt nu over een helder en praktisch MVOI Actieplan dat duurzaam inkopen stevig verankert in de organisatie. De duurzaamheidsambities zijn vertaald naar concrete inkoopdoelstellingen, focusthema’s en uitvoerbare acties, ondersteund door een duidelijke governance- en communicatiestructuur. Dankzij het afwegingskader heeft Aeres nu ook een praktisch hulpmiddel om bij iedere aanbesteding maximaal bij te dragen aan haar duurzaamheidsdoelen.
Banner: Eigen afbeelding.
- Rever
Rever Interieurprojecten ontwerpt en realiseert duurzame werkomgevingen, zowel op ecologisch- als sociaal gebied. Met 100% circulair ondernemen als ambitie hergebruikt Rever zo veel mogelijk materialen, minimaliseert afvalstromen, stuurt op fossielvrij transport en maximaliseert maatschappelijke waarde. Deze duurzame koers wordt ondersteund met transparante data en meetbare impact. Zo behaalde Rever, als eerste design-and-buildpartij in de sector, niveau 5 op de CO2-Prestatieladder: de hoogste erkenning voor klimaatverantwoord ondernemen.
- Opdracht:
Om klanten beter te informeren over de impact van circulaire keuzes, heeft Rever behoefte aan een toegankelijke rekentool die per project de CO2-uitstoot van geleverd kantoormeubilair inzichtelijk maakt. De tool moet niet alleen de CO2-uitstoot berekenen van levensduur verlengende acties – zoals reiniging, reparatie en refurbishment – maar deze ook kunnen vergelijken met de impact van volledig nieuw meubilair. Deze vergelijking helpt om klanten bewust te maken van de milieuwinst van circulaire keuzes en hen zo te stimuleren tot duurzamer gedrag.
Daarnaast wil Rever dat de tool transportvariabelen, zoals afstand en brandstoftype, meeneemt in de berekening. Ook moet de tool automatisch CO2-uitstoot vertalen naar maatschappelijke kosten én de resultaten visueel weergeven in een rapportage.
- De PHI aanpak:
PHI Factory bouwt voort op haar eerdere onderzoek voor Rever, waarin de CO2-uitstoot van de levensduur verlengende acties voor drie meubelstukken is berekend. Op basis van deze data en een EPD-studie breiden we de berekening uit naar twee extra meubelstukken, zodat alle relevante productgroepen binnen het assortiment van Rever vertegenwoordigd zijn en de daadwerkelijke CO2-uitstoot beter benaderd wordt. De berekening is deels aangevuld met EPD-studies (Environmental Product Declarations); een gestandaardiseerde methode om de milieuprestaties van producten inzichtelijk te maken. Deze gegevens, aangevuld door berekeningen voor transportafstanden en brandstoftypes, vormen de basis voor de rekentool.
Vervolgens ontwikkelen we een rekentool in de Rever-huisstijl die automatisch de CO2-uitstoot én maatschappelijke kostenbesparing berekent. De maatschappelijke kostenbesparing wordt uitgedrukt in de zogeheten Milieukostenindicator (MKI), die laat zien welke verborgen maatschappelijke kosten, zoals milieuschade en gezondheidsimpact, worden vermeden door circulaire keuzes te maken.
De resultaten presenteren we overzichtelijk in grafieken en tabellen. Deze zijn met één klik te exporteren. Na een testronde met het Rever-team optimaliseren we de tool, zodat deze klaar is voor gebruik in projecten.
- Het resultaat:
Met deze rekentool beschikt Rever over een krachtig instrument om de CO2-uitstoot van haar producten en diensten inzichtelijk te maken. Dit versterkt hun positie als duurzame koploper in de interieurbranche en stelt klanten in staat om bewust te kiezen voor oplossingen die bijdragen aan een circulaire economie.
Banner door Rever.
- Tilburg University
Tilburg University (TiU) is een toonaangevende, mensgerichte universiteit die bekend staat om haar sterke focus op maatschappij, duurzaamheid en ethiek. Vanuit de kernwaarden caring, courageous, connected en curious werkt de universiteit aan maatschappelijke vraagstukken. Binnen het onderwijs, onderzoek en de bedrijfsvoering krijgt duurzaamheid speciale aandacht.
- Opdracht:
Om de duurzame ambities van TiU concreet te maken, wil de universiteit duurzaamheid structureel verankeren in haar inkoopproces. Met een brede aanbestedingskalender en beperkte capaciteit was de vraag: op welke inkooptrajecten moet de universiteit vol inzetten om maximale impact te realiseren? PHI Factory werd ingeschakeld om het inkoopteam te begeleiden. Met een gestructureerde, herhaalbare methode kan focus worden aangebracht in de aanbestedingskalender.
- De PHI aanpak:
Tijdens een interactieve workshop begeleidde PHI Factory de relevante stakeholders, waaronder het volledige inkoopteam van TiU. Centraal in deze sessie stond het toepassen van het Afwegingskader: een hands-on analysetool die inzicht geeft in de vraag welke productgroepen de meeste potentie hebben om duurzaam in te kopen.
Tijdens de workshop werkten we samen aan:
- Analyse van de huidige situatie: We startten met een verkenning van het huidige inkoopbeleid, de aanbestedingskalender en de spend. Deze analyse vormde de basis voor identificatie van de verduurzamingskansen.
- Indeling op thema's: Op basis van de analyse categoriseerden we aanbestedingen binnen relevante thema's.
- Prioriteren met het Afwegingskader: Door gezamenlijk passende indicatoren te bepalen kreeg iedere aanbesteding een plek binnen de categorieën goud, zilver of brons. Deze categorisering hangt af van het impactpotentieel en de beïnvloedbaarheid.
- Borging van besluitvorming: We sloten de workshop af met de vragen hoe je deze methode kan inzetten binnen bedrijfsvoering, en hoe dit als leidraad kan dienen.
- Het resultaat:
De afwegingskadersessie leverde TiU een overzicht op van aanbestedingen met hoge en lage duurzaamheidsrendementen. Het inkoopteam kwam in overleg tot een gedragen prioritering, waarbij we voor iedere aanbestedingscategorie – goud, zilver en brons – een beleidskader vaststelden. Daarnaast beschikt de universiteit nu over een praktische, jaarlijks herhaalbare tool om strategisch duurzaam inkopen blijvend te verankeren. Met het inzetten van het Afwegingskader kan TiU haar capaciteit gerichter inzetten en daarmee een grotere impact maken met het inkoopbeleid.
Banner door Tilburg Universiteit.
- Hotel Facility Concepts
Hotel Facility Concepts (HFC) is wereldwijd toonaangevend in het leveren van backofficediensten aan hotels. Vanuit deze belangrijke positie in de keten voelt HFC de verantwoordelijkheid om bij te dragen aan een duurzame toekomst. Ze willen hun impact verkleinen én tegelijk leveranciers en klanten activeren om hetzelfde te doen. Dat vraagt om inzicht, samenwerking en concrete actie.
- Opdracht:
HFC schakelde PHI Factory in voor tijdelijke versterking bij hun ESG-programma. De opdracht had drie doelen:
- Het inzichtelijk maken van de CO2-uitstoot van de eigen organisatie én van belangrijke Europese leveranciers.
- Het vertalen van de eerder gestelde duurzame ambitie naar concrete ESG-doelen en acties voor de periode 2025-2028.
- Het creëren van bewustwording binnen de organisatie en keten over de duurzame stappen van HFC.
- De PHI aanpak:
Collega Thebe startte op interimbasis als projectmanager ESG. Tegelijkertijd voerde het Calculator-team een CO2-deepdive uit naar de uitstoot van facility services zoals laundry, waste, linnen, supply en cleaning. Hiervoor verzamelden we data bij een breed scala aan leveranciers waarmee HFC samenwerkt. Op die manier brachten we in kaart waar in de keten de grootste CO2-impact ontstaat.
Met behulp van de Impact-Influence Matrix bepaalden we samen met HFC welke ESG-thema's prioriteit moesten krijgen. Op basis hiervan zijn meetbare doelen en concrete acties geformuleerd.
- Het resultaat:
De grootste bron van CO2-uitstoot bevindt zich, zoals verwacht, in de keten bij de leveranciers. De volgende stap voor HFC is het aangaan van de dialoog met deze leveranciers en gezamenlijk acties implementeren om de grootste uitstootposten aan te pakken. HFC beschikt inmiddels over onze gebruiksvriendelijke CO2-tool, waarmee zij jaarlijks zelfstandig hun uitstoot kunnen meten en monitoren. De ESG-ambitie is vertaald naar een concrete roadmap tot en met 2028, zodat duurzaamheid niet slechts een ambitie blijft, maar daadwerkelijk verankerd wordt in beleid en dagelijks werk. Daarnaast heeft HFC structureel capaciteit vrijgemaakt om de voortgang op deze roadmap te bewaken, een belangrijke stap om plannen daadwerkelijk om te zetten in resultaat.
Banner: Eigen afbeelding.
- Veiligheidsregio Utrecht
Bij de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) staat duurzaamheid hoog op de agenda. Als overheidsorganisatie en een van de grootste veiligheidsregio's van Nederland neemt de VRU haar verantwoordelijkheid serieus. Ze committeren zich niet alleen aan landelijke duurzaamheidsdoelstellingen, maar erkennen ook de directe impact van klimaatverandering op veiligheid. Door proactief bij te dragen aan een duurzamere toekomst, zet de VRU belangrijke stappen om zowel de veiligheid als de leefbaarheid in de regio te waarborgen.
- Opdracht:
De VRU heeft PHI Factory gevraagd om duurzaam inkopen binnen de organisatie naar een hoger niveau te tillen. Dit is de komende jaren binnen de VRU een belangrijke pijler. Om concrete stappen te zetten, hebben we een inspirerende training verzorgd over duurzaam inkopen.
- De PHI aanpak:
Tijdens de sessie staat centraal: het onderzoeken van kansen om het inkoopbeleid van de VRU te verduurzamen. We reiken praktische handvatten aan waarmee de klant direct aan de slag kan om duurzaamheid in inkoopprocessen te integreren.
In de training kijken we naar de huidige situatie, waaronder het Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) actieplan van de VRU, de bestaande ambities en de belangrijkste duurzaamheidsdoelen. Vervolgens analyseren we de gewenste situatie. Want duurzaam inkopen: hoe doe je dat? We bespreken hoe iedereen vanuit zijn of haar rol binnen de VRU kan bijdragen aan het succes van duurzaam inkopen en welke concrete acties zij zelf kunnen ondernemen.
- Het resultaat:
De deelnemers aan de training gingen vol enthousiasme, inspiratie en motivatie terug naar huis. Met een hoop frisse ideeën kunnen ze aan de slag om de opgedane kennis en ideeën te implementeren in hun werkzaamheden. De training vormde een goede basis voor verdere integratie van duurzaamheid in de inkoopprocessen van de VRU.
Banner: Eigen afbeelding.
- Bibliotheek Rotterdam
Bibliotheek Rotterdam is meer dan een plek vol boeken. Het is een verbindende, educatieve en maatschappelijke organisatie waar Rotterdammers samenkomen om te leren, lezen en groeien. Met een breed aanbod aan diensten en activiteiten op ruim twintig locaties speelt de bibliotheek een belangrijke rol in het Rotterdam van vandaag én morgen.
Duurzaamheid staat hoog op de agenda bij de bibliotheek; van de aankomende renovatie van de Centrale Bibliotheek met een vergroend dak tot het verder terugdringen van afvalstromen. De bibliotheek maakt al jaren gebruik van groene energie en zet breed in op duurzame bedrijfsvoering, zoals duurzame inkoop, het strak inregelen van gebouwbeheersystemen, vegetarische banquetting en het verstrekken van een OV-kaart aan medewerkers. Daarnaast meet de bibliotheek al drie jaar op rij haar CO2-uitstoot met een CO2-organisatiescan.
- Opdracht:
Na eerdere metingen over 2022 en 2023 wil Bibliotheek Rotterdam ook in 2024 de CO2-uitstoot in kaart brengen. Niet alleen om inzicht te krijgen in de huidige situatie, maar ook om de voortgang te meten en te bepalen waar verdere verbetering mogelijk is. PHI Factory kreeg de opdracht om de analyse binnen dezelfde scope als in voorgaande jaren uit te voeren. Zo is een betrouwbare vergelijking over tijd mogelijk.
- De PHI aanpak:
Met de CO2-organisatiescan brengen we voor een aantal vestigingen de CO2-uitstoot in kaart van energie en water, afval, warme dranken, catering en post. De bibliotheek verzamelt deze benodigde data zelf, met ondersteuning van een duidelijke invulsheet van PHI.
Een belangrijk onderdeel van deze scan is het actualiseren van kengetallen op basis van recentere bronnen. Hierdoor is de meting nauwkeuriger én beter onderbouwd. Om trends correct goed te kunnen duiden, voeren we een zogenaamde re-baselining uit: eerdere metingen herrekenen we met de nieuwe factoren, in lijn met het Greenhouse Gas Protocol. Zo zijn verschillen tussen jaren toe te schrijven aan veranderingen in gedrag of beleid, en niet aan aangepaste rekenmethodes.
Na de analyse presenteren we de resultaten op een visuele en overzichtelijke manier in een factsheet, volgens het format van voorgaande jaren. Daarnaast geven we advies over mogelijke vervolgstappen voor verdere CO2-reductie. Voor Bibliotheek Rotterdam ligt de focus daarbij vooral op energieverbruik.
- Het resultaat:
Met deze derde scan heeft Bibliotheek Rotterdam een actueel en betrouwbaar overzicht van de CO2-uitstoot van de vestigingen. De factsheet maakt zichtbaar waar de meeste uitstoot plaatsvindt, welke reducties al zijn behaald, en waar nieuwe kansen liggen. Door haar impact transparant te meten en te vertalen naar gerichte acties, bouwt de bibliotheek aan een duurzamere, inclusieve en toekomstgerichte organisatie.
Banner: "Bibliotheek Rotterdam" door G. Lanting via commons.wikimedia is gelicentieerd onder CC BY-SA 4.0.
- Milieu Service Nederland
Milieu Service Nederland is de ondernemende afvalpartner voor zakelijk Nederland. Als toonaangevende afvalketenregisseur helpen zij organisaties bij het minimaliseren van restafval en de CO2-uitstoot. Dit doen ze door afvalstromen aan de bron te scheiden en efficiënt te vervoeren via een slim netwerk van inzamelpartners. Zo streven ze naar een circulaire economie waarin al het afval weer wordt omgezet in grondstoffen.
- Opdracht:
Afval scheiden lijkt eenvoudig, maar vraagt verrassend veel kennis: wat hoort in welke bak, en waarom? Juist door deze ogenschijnlijk simpele handeling serieus te nemen, zet een organisatie de eerste echte stap richting een zero waste-bedrijfsvoering. Milieu Service Nederland helpt hierbij met een uitgebreid pakket aan bewustwordings- en gedragsveranderingsproducten, en heeft dit in samenwerking met PHI Factory aangevuld met de Zero Waste Game. Als expert in afvalscheiding testte MSN de Zero Waste Game eerst intern om te waarborgen dat deze aansluit bij de dagelijkse praktijk. Vervolgens wordt de game breed ingezet bij klanten, om kennis en bewustwording over afval(scheiding) te vergroten en zo bij te dragen aan een afvalvrij en CO2-neutraal ondernemend Nederland.
- De PHI aanpak:
De PHI Accelerator is een interactief, online leerplatform dat door middel van quizvragen, acties, polls en shares deelnemers meeneemt in de wereld van circulariteit. De bestaande PHI Accelerator bevat al een hoop bruikbare informatie over afvalmanagement. Om de inhoud van het leerplatform zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de diensten van Milieu Service Nederland, pasten we bestaande content aan en voegden we nieuwe vragen en acties toe.
Nadat de Zero Waste Game ontwikkeld was, begeleidden we gedurende vier weken het proces waarin deelnemers van MSN actief met en tegen elkaar aan de slag gingen om de afvalexpert van de organisatie te worden. We organiseerden een fysieke kick-off sessie om het enthousiasme aan te wakkeren. In de online slotsessie maakten we de hoofdprijs-winnaars bekend en deelden we de leukste bijdrages op het platform.
De Zero Waste Game daagt uit, inspireert en activeert! Deelnemers leren veel door middel van o.a. video’s en andere bronnen, ze gaan zelf aan de slag met kleine en grote acties waarin ze hun kennis in de praktijk kunnen brengen. Ten slotte maakt de community het mogelijk om met elkaar ervaringen te delen. Samen leren we beter en meer!
- Het resultaat:
Met 141 deelnemers verdeeld over 24 teams was de Zero Waste Game een succesvol pilotproject! Het merendeel van de deelnemers gaf na het spelen aan dat ze willen bijdragen aan de zero waste missie van de organisatie. Bovendien inspireerde het de meerderheid om niet alleen op kantoor, maar ook thuis pro-actiever aan de slag te gaan met het vermijden en scheiden van afval.
Wat nu? MSN gaat door! Na verwerking van de waardevolle feedback die in de eigen organisatie nog is opgehaald, vindt binnenkort de uitrol plaats bij de eerste klanten van Milieu Service Nederland. Zo vergroten we de kennis en bewustwording rondom dit thema en wordt zero waste ondernemen meer en meer bereikbaar. Samen werken we aan een circulaire economie waarin al het afval weer wordt omgezet in grondstoffen!
Banner: Eigen afbeelding.
- Vattenfall Real Estate and Facility Management (RE&FM)
Vattenfall RE&FM is een afdeling binnen de organisatie die zich bezighoudt met het gebouwbeheer en facilitaire zaken van Vattenfall. Duurzaamheid speelt een grote rol in de bedrijfsvoering van Vattenfall. Daarom heeft RE&FM, als onderdeel van het organisatiebrede "Environmental Action Plan 2030", een eigen roadmap ontwikkeld. Deze kijkt vooruit tot 2040 en is verdeeld in verschillende sub-thema's.
- Opdracht:
Om te beoordelen of de doelen in de "Vattenfall RE&FM’s 2040 ambition" haalbaar en relevant zijn, heeft Vattenfall PHI Factory benaderd om een kwalitatief onderzoek uit te voeren ter validatie van de plannen. Dit onderzoek richtte zich op de ambitiethema's energy, waste, water, materials en wellbeing.
- De PHI aanpak:
Als PHI Factory zijn we sterk in kwantitatieve analyses. We doen echter steeds vaker ook kwalitatieve analyses. Dit geldt ook voor Vattenfall RE&FM. Om een RE&FM Roadmap 2040 goed te kunnen beoordelen, ontwikkelen we een evaluatiemodel. We stellen verschillende vragen op die tijdens de deskresearch worden gebruikt om de haalbaarheid en relevantie van de doelen te testen. Voorbeelden van vragen zijn: "Zijn er bestaande succesverhalen voor dit doel?", "Zijn er impactvolle financiële consequenties?" en "Is dit doel in lijn met andere bedrijven?".
Vervolgens zoeken we via deskresearch naar wetenschappelijke onderbouwingen, standaarden en ontwikkelingen in de markt om te bepalen of de gestelde doelen haalbaar en relevant zijn. Voor iedere vraag uit het evaluatiemodel geven we een score van 1 tot 5. Per thema berekenen we een totaalscore voor haalbaarheid en relevantie en geven we advies over mogelijke verbeterpunten.
- Het resultaat:
Het eindresultaat is een helder rapport, met de cijfers uit de evaluatie overzichtelijk gepresenteerd in verschillende visuele overzichten. Dit presenteerden we uitgebreid aan medewerkers verantwoordelijk voor de regio's Nordics, Nederland, Duitsland, Polen en Groot-Brittannië. Zo kan Vattenfall RE&FM precies zien welke thema's extra aandacht nodig hebben. Per thema beschrijven we ook welke informatie de evaluatie ondersteunt, zodat er een goed overzicht is van de actuele standaarden en marktontwikkelingen. Op basis van dit rapport kan Vattenfall RE&FM haar roadmap aanpassen en een haalbare en relevante roadmap voor 2040 formuleren.
Banner: Eigen afbeelding.
